“Bậc Giác ngộ anh hùng! Con xin đảnh lễ Ngài, Ngài là bậc Tối thượng, giữa mọi loài chúng sanh, Ngài giải khổ cho con, cùng rất nhiều người khác.”

Bài kệ của Trưởng lão Ni Mahàpajàpatì Gotamì, dì mẫu và mẹ nuôi Đức Phật, vị Tỷ-kheo-ni đầu tiên, bày tỏ lòng tri ân khi chứng quả giải thoát.

—— Trích đoạn TRƯỞNG LÃO NI KỆ

“Tịch tịnh và chỉ tức, tụng đọc lời trí tuệ, tâm tư không tháo động, ác pháp được vứt bỏ, giống như những lá cây, bị gió thổi phiêu bạt.”

Bài kệ của Tôn giả Mahàkotthita, ví ác pháp bị đoạn trừ như lá cây rụng trước gió, khi tâm đã an trú trong tịch tịnh và trí tuệ.

—— Trích đoạn TRƯỞNG LÃO TĂNG KỆ

“Đem tịch tĩnh đại bi, đến tất cả chúng sinh. Độ thoát, chấm dứt khổ, cuối cùng được giải thoát.”

Bài kệ Đức Phật Bảo Tạng khuyên nhắc các vị Bồ Tát phát nguyện tại pháp hội, cốt lõi của tâm đại bi xuyên suốt bộ kinh.

—— Trích đoạn KINH BI HOA

“Lành thay! Lành thay! Thích Ca Mâu Ni ngày nay đã làm cảnh giới rất tốt.”

Tiếng nói phát ra từ ngôi cổ tháp đổ nát khi Đức Phật đảnh lễ, ngay trước lúc Ngài cởi y đắp lên tháp và rơi lệ, mở đầu cho nhân duyên thuyết giảng Đà La Ni.

—— Trích đoạn KINH BẢO KHIẾP ẤN ĐÀ LA NI

“Này các Tỳ kheo, có ba sự tĩnh lặng. Những gì là ba? Thân tĩnh lặng, lời tĩnh lặng, và ý tĩnh lặng.”

Đức Phật dạy về ba phương diện tĩnh lặng nơi thân, khẩu, ý của bậc đạo sĩ đã dứt sạch lậu hoặc.

—— Trích đoạn KINH BA TĨNH LẶNG

“Ở trong chúng Tỳ kheo của ta có người bất tịnh.”

Lời Đức Phật khi Ngài im lặng không chịu thuyết giới suốt đêm tại Chiêm Bà, cho đến khi Tôn giả Đại Mục Kiền Liên nhập định quán sát tâm chúng Tăng, tìm ra và đích thân kéo tay người phạm giới ra khỏi pháp hội.

—— Trích đoạn KINH TỲ KHEO CHIÊM BÀ

“Con đã nghe Như Lai nói lược qua về pháp vô thượng sâu xa khó hiểu tên là Ưu Bà Di Tịnh Hạnh. Cúi xin Thế Tôn thương xót chúng con mà giảng nói phân biệt tướng pháp vi diệu ấy.”

Lời thỉnh cầu của tín nữ Tỳ Xá Khư Mẫu, mở đầu cho pháp môn tu hành thanh tịnh dành cho hàng cư sĩ tại gia.

—— Trích đoạn KINH ƯU BÀ DI TỊNH HẠNH PHÁP MÔN

“Những người cố chấp vào những điều thấy nghe giống như những côn trùng rơi vào lửa đèn.”

Lời cảm hứng (Udana) của Đức Thế Tôn khi chứng kiến côn trùng lao vào ánh đèn dầu trong đêm tối, ví với những ai cố chấp vào tri kiến sai lầm mà tự chuốc lấy khổ đau.

—— Trích đoạn KINH NHỮNG CON THIÊU THÂN

“Có ba pháp khi khởi lên trong nội tâm của người sẽ gây ra bất lợi, khổ đau, và bất an cho người ấy. Những gì là ba? Tham, Sân, Si.”

Đức Phật đáp lời vua Ba Tư Nặc (Pasenadi) về ba pháp gây khổ đau ngay khi vừa khởi lên trong tâm, ví như bông tre trổ ra rồi tự hại chính cây tre.

—— Trích đoạn KINH THAM SÂN SI

“Các bậc thánh hiền tán thành giết hại giận, vì giết giận thì được vui, giết giận thì không sầu não.”

Lời Đức Phật đáp lại câu hỏi vấn nạn của thiên nhân Magha, khẳng định rằng sự “giết hại” duy nhất được tán thán chính là diệt trừ cơn giận trong tâm.

—— Trích đoạn KINH GIẾT GIẬN

“Nhờ được tám chánh giác, không ly không nhiễm ô, hết thọ, phá lưới dục, tự tại đến Niết Bàn.”

Lời đáp của Đức Phật khi được hỏi về sự an nhiên, oai nghiêm của Ngài trên đường đến vườn Lộc Uyển để chuyển Pháp Luân lần đầu tiên cho năm anh em Kiều Trần Như.

—— Trích đoạn KINH TRUNG BỔN KHỞI

“Cha ngươi dạy ngươi lạy sáu phương không phải dùng thân lễ bái… Hãy lắng nghe và ghi nhớ.”

Đức Phật giải thích cho chàng trai Thi Ca La Việt rằng sáu phương không phải để lễ bái theo hình thức, mà tượng trưng cho sáu mối quan hệ đạo đức căn bản trong đời sống: cha mẹ – con cái, thầy – trò, chồng – vợ, bạn bè, chủ – người giúp việc, và người tu hành – cư sĩ.

—— Trích đoạn KINH THI CA LA VIỆT LẠY SÁU PHƯƠNG