KINH KIM CANG GIẢNG GIẢI · Chương 29/34
27. VÔ ĐOẠN VÔ DIỆT PHẦN
VÔ ĐOẠN, VÔ DIỆT
ÂM:
VÔ ĐOẠN, VÔ DIỆT
Tu-bồ-đề! Nhữ nhược
tác thị niệm: Như Lai bất dĩ cụ túc tướng cố đắc A-nậu-đa-la
tam-miệu tam-bồ-đề. Tu-bồ-đề! Mạc tác thị niệm: Như Lai bất dĩ cụ
túc tướng cố đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Tu-bồ-đề! Nhữ nhược
tác thị niệm: phát A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề tâm giả, thuyết
chư pháp đoạn diệt, mạc tác thị niệm. Hà dĩ cố? Phát A-nậu-đa-la
tam-miệu tam-bồ-đề tâm giả, ư pháp bất thuyết đoạn diệt tướng.
DỊCH:
KHÔNG ĐOẠN, KHÔNG DIỆT
Này Tu-bồ-đề, nếu ông khởi nghĩ thế này:
Như Lai chẳng do các tướng cụ túc được Vô thượng Chánh đẳng Chánh
giác. Tu-bồ-đề, chớ khởi nghĩ thế ấy, Như Lai không do tướng cụ túc
mà được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Tu-bồ-đề, nếu ông khởi nghĩ
thế này: người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nói các pháp
đoạn diệt, chớ khởi cái nghĩ này. Vì cớ sao? Vì người phát tâm Vô
thượng Chánh đẳng Chánh giác, đối với pháp không có nói tướng đoạn
diệt.
GIẢNG:
Đây là đức Phật sợ khi nghe nói tất cả sắc tướng
thanh âm không phải là Phật, chúng ta lại tưởng Phật là ngoài thân
năm uẩn mà có. Như thế thì thân năm uẩn này không liên hệ gì với
Phật cả. Thế nên đến đây đức Phật liền xác nhận: Này Tu-bồ-đề, ông
chớ khởi nghĩ thế này: Như Lai chẳng do các tướng đầy đủ mà được Vô
thượng Chánh đẳng Chánh giác. Chớ khởi nghĩ như thế. Vì sao? Vì Phật
thành Phật là ngay nơi thân này mà thành, chớ đâu phải ngoài thân
này. Nếu chúng ta nghĩ Phật ngoài thân này thì đó là bệnh. Pháp thân
lồng sẵn trong thân sắc tướng. Chữ Như Lai ở đây phải hiểu là Pháp
thân, Pháp thân đó có sẵn trong sắc thân này. Đừng bao giờ nghĩ Như
Lai chẳng do các tướng cụ túc mà được Vô thượng Chánh đẳng Chánh
giác, vì chính được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là ngay nơi thân
sắc tướng này. Như vậy để cho chúng ta biết không phải cầu Phật
ngoài thân này mà ngay thân năm uẩn đã có Pháp thân, đừng tách rời
nó mà tìm Phật.
Tiếp theo, đức Phật dạy thêm:
Này Tu-bồ-đề, ông nếu khởi nghĩ thế này: người phát tâm Vô
thượng Chánh đẳng Chánh giác nói các pháp đoạn diệt, chớ khởi nghĩ
như thế. Vì cớ sao? Vì người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh
giác đối với pháp không nói tướng đoạn diệt.
Khi nói điều này, Phật lại sợ chúng ta chấp điều kia. Đức
Phật bảo: Muốn cầu thành Phật thì phải ngay nơi sắc thân này mà cầu.
Nhưng lại sợ chúng ta hiểu lầm thân sắc tướng này hoại thì Phật mất
sao? Tuy thân sắc tướng hoại nhưng Pháp thân không mất, thế nên Phật
bảo ông đừng nghĩ người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nói
pháp đoạn diệt. Ngay trong thân sanh diệt có Pháp thân bất sanh bất
diệt. Khi nghe nói ngay trong sắc thân này cầu Phật, chúng ta nghĩ
khi sắc thân đoạn diệt thì Phật cũng đoạn diệt luôn… Đừng hiểu lầm
như thế, vì người thành Phật không bao giờ nói các pháp đoạn diệt.
Chính điểm này là điểm mà tất cả người tu Phật phải để ý. Bởi vì
chúng ta thường có hai thứ bệnh, bệnh chấp thường và bệnh chấp đoạn.
Chấp thường là nghĩ rằng trong thân mình có linh hồn, linh hồn đời
đời không bao giờ mất. Chấp đoạn thì nói thân này chết rồi là hết,
không còn gì nữa. Chúng ta phải thấy rõ thân này là tướng hư giả do
tứ đại hợp. Đã là tướng hư giả thì khi tứ đại tan rã, thân này không
còn. Tứ đại là vô tri, nhưng trong tứ đại hợp này có cái tri giác.
Tri giác lại chia hai phần, tri giác hư vọng sanh diệt và tri giác
không hư vọng, không sanh diệt. Khi người ta chấp toàn vật chất thì
đức Phật phá tứ đại là không thật. Khi người ta xem nhẹ phần vật
chất, chấp nặng phần tinh thần thì đức Phật phá ngũ uẩn. Sắc uẩn là
tứ đại; thọ, tưởng, hành, thức, bốn uẩn này thuộc về tinh thần. Bốn
uẩn thọ, tưởng, hành, thức là tướng tâm sanh diệt, bốn tướng tâm
sanh diệt này không phải là ngã. Như thế là để phá chấp ngã về thân,
chấp ngã về tâm. Khi thân giả và tâm giả này mất rồi thì Như Lai tức
Pháp thân hiện tiền. Thế nên Pháp thân không phải là tướng đoạn
diệt. Thân hư giả và tâm hư giả mất chớ không phải Pháp thân mất,
như thế là thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, chớ không phải tới
đó là hết. Có người nói Niết-bàn là viên tịch, chỗ đó lặng lẽ, hoàn
toàn không có gì cả, đó là lầm lẫn, hiểu không thấu đáo. Đúng ra khi
không còn những mầm sanh diệt, đó là chân thật giải thoát, đó là Như
Lai bất sanh bất diệt.