13. NHƯ PHÁP THỌ TRÌ PHẦN

ÂM:

NHƯ PHÁP THỌ TRÌ

Nhĩ thời Tu-bồ-đề bạch Phật ngôn:

– Thế Tôn! Đương hà

danh thử kinh, ngã đẳng vân hà phụng trì?

Phật cáo Tu-bồ-đề:

– Thị kinh danh vi Kim Cang Bát-nhã Ba-la-mật,

dĩ thị danh tự nhữ đương phụng trì. Sở dĩ giả hà? Tu-bồ-đề! Phật

thuyết Bát-nhã ba-la-mật tức phi Bát-nhã ba-la-mật, thị danh Bát-nhã

ba-la-mật. Tu-bồ-đề, ư ý vân hà? Như Lai hữu sở thuyết pháp phủ?

Tu-bồ-đề bạch Phật ngôn:

– Thế Tôn! Như Lai vô sở thuyết.

– Tu-bồ-đề, ư ý vân hà? Tam thiên đại thiên

thế giới, sở hữu vi trần, thị vi đa phủ?

Tu-bồ-đề ngôn:

– Thậm đa, Thế Tôn!

– Tu-bồ-đề! Chư vi trần, Như Lai thuyết phi vi

trần thị danh vi trần. Như Lai thuyết thế giới phi thế giới thị danh

thế giới. Tu-bồ-đề, ư ý vân hà? Khả dĩ tam thập nhị tướng kiến Như

Lai phủ?

– Phất dã Thế Tôn! Bất khả dĩ tam thập nhị

tướng đắc kiến Như Lai. Hà dĩ cố? Như Lai thuyết tam thập nhị tướng,

tức thị phi tướng, thị danh tam thập nhị tướng.

– Tu-bồ-đề, nhược hữu

thiện nam tử, thiện nữ nhân, dĩ Hằng hà sa đẳng thân mạng bố thí,

nhược phục hữu nhân ư thử kinh trung nãi chí thọ trì tứ cú kệ đẳng,

vị tha nhân thuyết, kỳ phước thậm đa.

DỊCH:

ĐÚNG PHÁP THỌ

TRÌ

Khi ấy ngài Tu-bồ-đề bạch Phật rằng:

– Bạch Thế Tôn, thế nào là tên của kinh

này, chúng con làm sao phụng trì?

Phật bảo Tu-bồ-đề:

– Kinh này tên là Kim Cang Bát-nhã

Ba-la-mật, do danh tự ấy ông nên phụng trì. Vì cớ sao? Này Tu-bồ-đề,

Phật nói Bát-nhã ba-la-mật tức không phải Bát-nhã ba-la-mật, ấy gọi

là Bát-nhã ba-la-mật. Này Tu-bồ-đề, ý ông nghĩ sao? Như Lai có nói

pháp chăng?

Tu-bồ-đề bạch Phật rằng:

– Bạch Thế Tôn, Như Lai không có nói pháp.

– Này Tu-bồ-đề, ý ông nghĩ sao? Tam thiên

đại thiên thế giới có bao nhiêu vi trần, ấy là nhiều chăng?

Tu-bồ-đề thưa:

– Bạch Thế Tôn, rất nhiều!

– Này Tu-bồ-đề, các vi trần Như Lai nói

không phải vi trần, ấy gọi là vi trần. Như Lai nói thế giới không

phải thế giới ấy gọi là thế giới. Này Tu-bồ-đề, ý ông nghĩ sao? Có

thể do ba mươi hai tướng mà thấy Như Lai chăng?

– Bạch Thế Tôn, không vậy! Không thể do ba

mươi hai tướng được thấy Như Lai. Vì cớ sao? Như Lai nói ba mươi hai

tướng tức không phải ba mươi hai tướng ấy gọi là ba mươi hai tướng.

– Này Tu-bồ-đề nếu có người thiện nam,

người thiện nữ đem thân mạng nhiều như cát sông Hằng để bố thí, hoặc

lại có người ở trong kinh này cho đến thọ trì bốn câu kệ v.v… vì

người khác nói thì phước này rất là nhiều.

GIẢNG:

Kinh này tên là Kim Cang Bát-nhã Ba-la-mật.

Như tôi đã nói trong đoạn trước Kim Cang

là chỉ cho kim cương của thế gian, vì kim cương là chất quí và cứng

nhất hay phá hoại mọi kim loại khác mà các thứ khác không phá hoại

được nó. Trí tuệ Bát-nhã là trí tuệ bất sanh bất diệt hay phá hoại

tất cả pháp sanh diệt của thế gian, hay thấu suốt được tất cả các

pháp sanh diệt của thế gian, nên ví dụ trí tuệ đó như là kim cương,

do đó nói là Kim Cang Bát-nhã. Trí tuệ đó là trí tuệ cứu kính viên

mãn nên nói là ba-la-mật. Như vậy tên kinh này là Trí tuệ thấu suốt

tất cả pháp và trí tuệ đó được tròn đầy, được viên mãn. Vậy người

phụng trì phải phụng trì như thế, tức là phải sống được với cái trí

tuệ đó mới gọi là phụng trì kinh này hay thọ trì kinh này. Vì cớ

sao? Này Tu-bồ-đề, Phật

nói Bát-nhã ba-la-mật tức không phải Bát-nhã ba-la-mật ấy gọi là

Bát-nhã ba-la-mật. Khi nói đến Bát-nhã ba-la-mật tức là trí tuệ

cứu kính thì không phải là trí tuệ cứu kính, bởi vì còn có ngôn

thuyết là còn có giả danh giả tướng không phải là Thật thể, vì thế

nên không phải là Bát-nhã ba-la-mật, nhưng tùy theo thế gian mà lập

danh nên gọi là Bát-nhã ba-la-mật.

Này Tu-bồ-đề, ý ông nghĩ sao? Như Lai có nói

pháp chăng? Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn, Như Lai không có

nói pháp.

Quí vị thấy thầy trò nói chuyện nghe sao

khó hiểu quá! Phật đang giảng kinh mà hỏi Như Lai có thuyết pháp

không thì ngài Tu-bồ-đề trả lời rằng Như Lai không có thuyết pháp.

Tại sao đang giảng kinh mà nói không có thuyết pháp? Quí vị hẳn nhớ

đoạn trước nói còn thấy có sở đắc là còn có ngã, nhân, chúng sanh,

thọ giả. Ở đây nếu còn thấy mình nói kinh thì còn ngã, nhân, chúng

sanh, thọ giả, thế nên nói Phật không nói pháp.

Này Tu-bồ-đề, ý ông nghĩ sao? Tam thiên đại

thiên thế giới có bao nhiêu vi trần, ấy là nhiều chăng?

Tôi không muốn nói tam thiên đại thiên thế

giới e quí vị khó hiểu. Quả địa cầu (hay trái đất) có bao nhiêu hạt

bụi, bụi nhiều không? Quí vị trả lời xem? Ngài Tu-bồ-đề thưa rằng:

Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Này Tu-bồ-đề, các vi trần Như Lai nói

không phải vi trần, ấy gọi là vi trần.

Sao lạ vậy? Vi trần là những hạt bụi rất nhỏ. Trong đoạn

trước quí vị thấy đức Phật hỏi: Thân như núi Tu-di chúa có lớn

chăng? Ngài Tu-bồ-đề thưa: rất lớn, nhưng Ngài nói thêm: Không phải

thân, ấy gọi là thân lớn. Lớn như núi Tu-di hay nhỏ như hạt bụi đức

Phật cũng bảo không phải hạt bụi, ấy gọi là hạt bụi. Tại sao? Thường

chúng ta cứ nghĩ rằng cái lớn là do duyên hợp còn cái nhỏ như hạt

bụi đâu phải do duyên hợp. Chúng ta cứ tưởng những khối đất có là do

những hạt bụi hợp lại, hạt bụi là đơn vị cuối cùng của một khối đất,

nhưng không ngờ chính hạt bụi đó cũng chưa phải là cuối cùng nữa.

Hiện nay khoa học chứng minh cho chúng ta thấy đơn vị nhỏ như hạt

bụi vẫn là một hợp thể do các đơn vị khác họp lại. Ngay đến nguyên

tử cũng chưa phải là đơn vị cuối cùng. Như thế mới thấy rõ lời Phật

dạy: Phàm những gì có tướng dù nhỏ như hạt bụi cũng đều là tướng

duyên hợp. Thế nên ở đây Ngài nói: Vi trần không phải là vi trần ấy

mới gọi là vi trần. Vi trần cũng là tướng duyên hợp cho nên chỉ giả

danh mà gọi là vi trần, nhưng sự thật nó không phải là một nguyên

thể, một đơn vị cuối cùng.

Như Lai nói thế giới không phải thế giới, ấy

gọi là thế giới.

Nói thế giới thì dễ hiểu rồi vì nó to quá,

thế giới là tướng duyên hợp. Qua hai đoạn này chúng ta thấy rõ, lớn

như thế giới cũng là tướng duyên hợp không có Tự thể, thật nhỏ như

vi trần cũng là tướng duyên hợp không Tự thể, nên không phải thế

giới, vi trần, ấy tạm gọi là thế giới, là vi trần.

Này Tu-bồ-đề, ý ông nghĩ sao,

có thể do ba mươi hai tướng mà thấy Như Lai chăng? Bạch Thế Tôn,

không vậy, không thể do ba mươi hai tướng được thấy Như Lai. Vì cớ

sao? Như Lai nói ba mươi hai tướng tức không phải ba mươi hai tướng,

ấy gọi là ba mươi hai tướng.

Ban đầu đức Phật nói vi trần, là những đơn vị hợp thành thế giới,

rồi Ngài nói đến thế giới; vi trần là tướng duyên hợp không thật thì

thế giới cũng là tướng duyên hợp không thật. Đến thân Phật có thật

hay không? Nhiều khi phân tích bên ngoài thì thấy không thật nhưng

đến khi trở về mình liền thấy là thật, đó là cái bệnh của phàm phu

chúng ta. Thí dụ cái đồng hồ không thật vì mở từng cái chốt, từng bộ

phận ra thì không có cái đồng hồ, chúng ta biết nó không thật, nhưng

chúng ta đâu có tự mở chúng ta được phải không? Vì vậy cứ thấy mình

là thật! Đức Phật phân tích thế giới vi trần bên ngoài rồi trở về

ngay nơi thân Ngài để chỉ dạy chúng ta. Ngài hỏi có thể do ba mươi

hai tướng thấy Như Lai không? Thường chúng ta thấy trong sử diễn tả

đức Phật có tám mươi vẻ đẹp và ba mươi hai tướng tốt. Nhưng khi đặt

câu hỏi: phải do ba mươi hai tướng tốt mà thấy Như Lai chăng thì

ngài Tu-bồ-đề trả lời là không thể do ba mươi hai tướng mà thấy Như

Lai. Tại sao? Vì ba mươi hai tướng không phải ba mươi hai tướng ấy

gọi là ba mươi hai tướng. Như vậy để chúng ta đừng lầm cho thân này

là thật. Phật là Tánh giác không sanh không diệt, là Trí tuệ kim

cang không sanh không diệt, còn ba mươi hai tướng là tướng sanh

diệt. Nếu cho ba mươi hai tướng là Phật thì Phật là sanh diệt rồi,

thế nên không thể do ba mươi hai tướng thấy Như Lai. Tại sao? Vì Như

Lai nói rằng ba mươi hai tướng không phải ba mươi hai tướng, ấy gọi

là ba mươi hai tướng. Ba mươi hai tướng là tướng duyên hợp nên nó

không có Tự thể, nó không thật nhưng tùy theo giả danh của thế gian,

gọi là ba mươi hai tướng. Ba mươi hai tướng của Phật còn

không có Thật thể thì cái thân không có được một

tướng tốt nào, không có được một điểm đáng kể của chúng ta có thật

được không? Vậy mà chúng ta thấy nó là thật! Thân Phật có tám mươi

vẻ đẹp, ba mươi hai tướng tốt mà Ngài còn bảo là giả, huống nữa là

cái thân xấu xí của chúng ta mà là thật được sao? Vậy mà ai cũng

chấp nó là thật, cứ bám vào nó rồi vì nó tạo không biết bao nhiêu

thứ nghiệp.

Này Tu-bồ-đề, nếu có người thiện nam, thiện nữ

đem thân mạng nhiều như cát sông Hằng để bố thí, hoặc lại có người ở

trong kinh này cho đến thọ trì bốn câu kệ v.v… vì người khác nói thì

phước này rất là nhiều.

Phước này hơn phước của người kia, tức là

hơn phước của người bố thí thân rất nhiều. Ở đây, quí vị thấy lời

dạy của Phật có hệ thống rõ ràng. Trước hết Ngài phân tích thân ba

mươi hai tướng của Phật là giả, thân Phật là giả thì thân của chúng

ta đâu có thật. Vì không thật nên đem thân này nhiều như cát sông

Hằng ra bố thí cũng không bằng trì bốn câu kinh Kim Cang. Kim cang

là trí tuệ chân thật, còn thân này là tướng duyên hợp hư giả, dù đem

bao nhiêu thân mạng hư giả cũng không sánh được với trí tuệ chân

thật. Chúng ta cho thân mạng là của báu tối thượng, nhưng đem bao

nhiêu thân mạng hư giả đó ra bố thí cũng không bằng trì bốn câu kinh

Kim Cang. Đoạn này chỉ phước của người trì

kinh hơn.