QUYỂN TRUNG

Bấy giờ, Thế Tôn, làm sao để phân biệt

thành trì của sự sanh?

Ðó gọi là chấm dứt sanh,

không còn sanh, dứt bỏ hào rãnh vượt qua bờ huyết, và các rào giậu. Ai

dục là do sự ngu si nhiễm trước kiên cố. Ngu si là cái thành không hổ

không thẹn, bao quanh dấu vết cũ, không có khuyết lậu. Ngủ cái là cửa

ngăn che chúng sanh, các thứ ái dục dẫy đầy sự sân hận lưu chuyển,

nhiều vô số các thứ bao quanh,  dựng tràng kiêu mạn, thổi loa tối

tăm, chạy đông chạy tây, bị các thứ tà kiến quấn quanh thân, tự chịu

sự lôi kéo, suy tư một cách chơn thiệt như vậy. Chúng sanh có các viên

quán hết sức vi diệu, tâm vui thích trong đó, thích đến chỗ đó, hoặc

đến chỗ đói khát, là chỗ sở cầu, việc làm của thương nhân, đã vượt qua

cảnh giới, đi đến chỗ ấy, giải thoát lợi dưỡng, đời sau có quả, nóng

lạnh, nắng gió mưa dữ dội, gặp sự ách nạn này, sanh lão bịnh tử, có sự

khổ não này, thuộc về sanh tử, hướng đến tất cả loài, giống như chiếc

thuyền kia mà chạy đông chạy tây. Những việc đó mà nghĩ như vậy thì sự

hồ nghi không thể nhập vào, không hợp tác cũng không tranh đấu.

Bấy giờ đức Thế Tôn dùng tam muội quán,

có năng lực như vậy, khó có thể làm trở ngại, đạt đến cảnh giới ấy,

thảy đều tiêu diệt cảnh giới chết chóc, tất cả đều lợi lạc tốt đẹp,

không có hành động của hữu vi.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

“Sanh nơi có các tưởng

Trong hào đầy máu huyết

Tiếng vang dội ba đời

Lúc ấy Thế Tôn thấy

Ðã vượt qua các nạn

Như biển sâu không đáy

Bị thành ngu vây kín

Dùng quyền trí phá hoại ”

Bấy giờ, Thế Tôn, làm sao để hàng phục

các ma?

– Cái gọi là tắm rửa trong ao Bát Giải,

Thiện Hành, không nhiễm trước, dần dần đến cửa giải thoát, bật thiện

vô thượng , ngôn giáo … cùng an trụ chỉ túc, danh tiếng đồn xa, mặc

áo hổ thẹn, lấy Không , Vô nguyện, Vô tướng làm não báu, đầy đủ nhẫn

lực, nhan sắc thường hòa duyệt, khuôn mặt tròn đầy, hiển hiện tám con

đường của Hiền thánh, nhiều thứ hương thơm , huân ướp bao nhiêu y

phục, Ngài vốn biết kiết sử là ô uế, cỡi lên xe cấm giới, đẳng kiến

dẫn đầu, công đức vây quanh, dùng sức mạnh trí tuệ để chế ngự chiếc xe

ấy, chuyên niệm không di động, lấy điều thiện để giác ngộ chúng sanh,

ba cõi nghe lời dạy của Ngài đều làm theo bổn hạnh, lấy sự đình chỉ ý

làm áo giáp, tay cầm tràng pháp, huơ đao trí tuệ, dùng ý tưởng thiện

làm phất trần, dùng thập lực, vô sở úy để thổi pháp loa. Nhờ năng lực

thần túc mà đối với ba ngàn đời được tự tại, khéo phân biệt Thất tài,

tứ biện tài, không thể cùng tận, nếu kiết sử khởi lên thì có thể làm

chúng tiêu diệt, huệ thí sự nghiệp của cải gấp trăm ngàn vạn lần không

thể kể hết . Giống như voi lớn trang nghiêm thân mình,  Ngài

nhiếp thủ chúng sanh, an xử nơi thiện nghiệp, dùng (tam muội) sư tử

phấn tấn, ý không khiếp nhược, để khai mở pháp môn, hoặc hiện tướng sợ

hãi, hoặc hiện tướng dõng mãnh, trong lòng không có sân giận, đạt được

tài bảo lớn. Giống như quỷ La Sát nhe nanh múa vuốt, có hình dạng như

vậy, không ( phân biệt ) quyến thuộc, hoặc hiện Hồ Ly, hoặc hiện

chúng- ma, hoặc hiện đầu sư tử mình hổ, hoặc Thất – bộ – xà, hoặc đứng

thẳng mà muốn giết hại, lửa sân bừng bừng, hoặc cõng núi, phun lửa bao

nhiêu là biến hóa, hoặc hiện con chó ôm lòng kiêu mạn, hoặc một thân

hai đầu, hoặc le lưỡi trợn mắt, hoặc mình dài cổ ngắn, hoặc hình chim

Kim-Sì-Ðiểu, tay cầm dao gậy, hoặc cầm bánh xe, cầm chày, hoặc sư tử

rống muốn giết hại người. Làm những sự biến quái như vậy, hoặc hiện

hình dạng con trâu lông đuôi dài, hình cưu bàn trà, tay cầm ngọn lửa

lớn,  mình mặc áo giáp, mắt đỏ phóng nguồn ánh sáng phóng vào

ngọn lửa lớn, tìm mọi phương tiện để giết hại nhau. Các La Sát kia đều

có hai cánh, đánh các thứ trống, với bao nhiêu âm thanh tràn ngập hư

không, có những cái linh đeo ở cổ giống như yếm quỷ, hoặc hình đồng tử

tay cầm bánh xe sắt, nhiều hình dạng ác độc, rất nhiều hình dạng lạ,

giống như Thần biển tay cầm mặt trời, mặt trăng, dùng dao trí tuệ để

hành phục các oán địch ấy. Bấy giờ nói kệ này:

– ” Hết kết, không sợ hãi

Biến các thứ hình sắc

Biến các loại như vậy

Tay cầm dao trí tuệ

Luôn luôn được an lạc

Với màu sắc vô cùng

Cũng do đã tạo nghiệp

Liền hàng phục tất cả.”

Bấy giờ bạch Thế Tôn, sao gọi là vượt

khỏi sông tro?

– Cái gọi là vượt khỏi sông tro là khi

trừ khử được hy vọng và sân nhuế, tư duy về sông tro là những cái gì

hoàn toàn bất tịnh, tất cả các tưởng đều phải từ bỏ, nhờ đó, tất cả

loại vĩnh không còn sót, đều quan sát vi diệu. Khi không thể vượt qua

biển sanh tử, hiệp hội khó độ, đều do hạnh nghiệp đã tạo đời trước. Ý

đã ưa thích hai loại cỏ già xá và cứu xá, theo dòng nước mà chảy, đoạn

trừ hy vọng, trừ bỏ cây ưu sầu bên bờ cỏ tốt.

Như vậy thân đã tạo nghiệp như cây cối

sầm uất, các thứ khóc lóc, trăm ngàn loại hạnh bất thiện đã tạo, tay

cầm đá, , cũng là việc làm bất thiện. Giống như trong biển có trùng,

lại đến cầu mong chỗ an vui, bị dục xoay vần, trở lại làm thương hại,

cảnh giới – sân hận hãy hừng, mắt như đồng đỏ, tâm tu thanh tịnh, dục

tưởng dẫy đầy mà thành sông tro và các hầm hố hiểm trở. Sắc, hương,

vị, và vật trơn mịn, đều là gươm kích hữu lậu, dẫy đầy mặt đất, có sự

tối tăm lớn mà không sáng sủa, theo dòng nước ấy mà lên xuống nên gọi

là sông.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói với các bồ-tát,

ở trong sanh tử vô lượng, đều muốn lìa xa, liền khởi tâm này. Sông tro

này hết sức  hiểm trở, gai mọc đầy mặt đất, hết sức tối tăm không

có ánh sáng. Các ngươi như vậy trôi theo dòng nước.

Ngay khi ấy ta phải cắt đứt dòng sông,

khi  phát lời thệ nguyện này xong, rồi cầu phương tiện, dùng pháp

nhãn làm phép tắc cho thế gian, cùng tạo thêm phương tiện, đồng thọ

cấm giới, nhờ vậy mặt đất đương bình an. Dùng bốn hiền thánh đế, quan

sát bốn phương, phân biệt rõ ràng. Ðùng vô lậu đẳng kiến thấy bờ sinh

tử trên núi đá, đã ngồi bờ sinh tử rồi, đạt đến thiện nghiệp, đẳng

nghiệp, đẳng phương tiện, vui thích tam muội, tám hiền thánh đạo thảy

đều phân biệt, đã muốn đến bĩ ngạn, phải nhờ thần túc lực ngũ căn,

cũng không sợ hãi, nhờ chỗ niết-bàn, an trụ nơi đó, giải thoát, thiền

tam muội. Các loài hoa tươi tốt cũng không ra khỏi vô vi, giác tri

phân biệt.

Bấy giờ đức Thế Tôn vì nói Khế Kinh,

Ngài dùng ấn của Phật Ðịnh Quang, Phật Nhất Thiết Hoa Vô Thượng, Phật

Tỳ Bà Thi (Tùy Diếp Phật), sanh trong chủng tánh các ngài, trên có thể

thuyết pháp.

Bấy giờ Ngài liền nói bài kệ này:

– “Có năng lực vô lượng

Sông tro sâu không đáy

Bấy giờ Thế tôn lực

Ðã đến chỗ an ổn

Vẫn ôm lòng sợ hãi

Kẻ ngu thích ông ấy

Cứu vớt người chìm đắm

Dạy tinh yếu cho người.”

( Lúc bồ – tát) là đại thương nhân đã

thành tựu thệ nguyện, chí tánh nhu hòa, nương vào các thứ công đức, để

tự trang nghiêm thân mình, tùy thời mà thích nghi giáo hóa, vì chúng

sanh quan sát kiết sử căn bản, được trí tuệ để hàng phục kiết sử xấu

ác ấy, theo thiện tùy thời, trí thành tựu, khéo quán các căn, pháp

thường vi diệu, khéo nương tựu bậc trí, thành tựu cung kính nhẫn, khéo

nói Ðệ nhất pháp nghĩa, nói pháp nghĩa biện, khéo thành tựu, thành tựu

cứu cánh trí Hiền thánh, thành tựu pháp biện. Cái gọi là Nghĩa biện

tức là Danh thân, Cú thân, Vị thân, thảy đều phân biệt, bao nhiêu thứ

âm thanh.

Sự biện tài, ý nghĩa khéo léo, giống

như danh thân, Cú thân và Vị thân này đều hướng tới điều lành, âm

hưởng biện tài, khéo hơn ba thứ biện tài này, cùng tương ưng với tam

muội giải thoát, quay về với đạo, khéo, biết tâm người, thành tựu trí,

nếu truyền trao quyết định điều gì thì cũng không di động, trước hỏi ý

nghĩa, nói pháp vô ngại, làm cho tâm hướng đến đường Nhất trí tuệ. Vị

ấy đều thành tựu, truyền thọ và quyết định thành tựu, vô xứ trí thành

tựu, khéo hướng đến tất cả các pháp.

Bấy giờ liền nói bài kệ này:

– “Có hiện trí huệ báu

Ðạm bạc không bằng Phật

Vốn bỏ tâm khứ lai

Vì cứu nghiệp thế tục

Cũng nói các nghĩa biện

Công đức cũng vô song

Khiến an sử tịnh huệ

Vì đời mở cam lồ ”

Bấy giờ Ðức Thế Tôn thuyết pháp như thế

nào?

– Ðó gọi là theo sự yêu cầu trước, Ngài

đều làm cho sung mãn, vì thuyết nghĩa của giải thoát đức, như thật

không hư dối, đầy đủ pháp vị, tùy theo thời tiết, dần dần ban cho

nghĩa tương ưng, khoảng giữa thảy đều phân biệt, trước và sau cùng

tương ưng, bao nhiêu chứng loại, giới, như ý mà thuyết, phù hợp với

người trước mặt. Có ý dũng mãnh đối với các pháp nghĩa, có các trí

biến hóa, có quả thật, phân biệt pháp giới không có hạn lượng, nhất

thiết trí khởi lên pháp như vậy, cũng không ỷ lại, trừ khử hy

vọng, giác pháp hạnh nghiệp cũng không tự khen mình, thuyết pháp cho

chúng sanh, giải trừ các bệnh gốc và ngọn, ba ý chí thành tựu, không

ôm lòng hy vọng, nhiếp thủ mọi người, khen là chưa từng có, trời,

người cúng dường cung kính, đứng một cách an lành. Khi ấy nói bài kệ

này.

– “Như Ngài diệt hẳn pháp

Khéo thuyết hạnh kiên cố

Kia là vị cam lồ

Dũ sạch các bụi dơ

Miệng tuyên lời tối thắng

Trí huê thảy vô lượng

Ngài không dính trần cấu

Cũng không các ác hoạn.”

Ngài không có uế dơ, trừ khử ngu si, ý

tánh  thanh tịnh, nhờ xả bỏ việc bên ngoài nên thành Phật nhãn, ý

không đắm trước cũng không có ghẻ lở, vì tâm ý ngu si, không tái phạm

lỗi cũ, chúng đã chấm dứt, tất cả đều bình đẳng, tâm không di động,

được đệ Nhất nghĩa, một thân khổ hạnh, với bao nhiêu thân cũng không

có các tưởng, ở trong thanh văn hoặc dùng thiên nhĩ nghe tiếng, Ngài

không nắm giữ, ở trong thế tục, biết được tâm trí người khác, không

cho là mệt mỏi đối với các hạnh hữu vi. Vì chúng sanh nên tự biết sự

việc vô số đời trước, như nay vui thích với tất cả cảnh sắc. Hoặc dùng

thiên nhãn để xem sắc, các tưởng cũng không di động. Các kiết sử đã

diệt đã hiện rõ nó là phi nghĩa. Nhờ thệ nguyện tha thiết cũng không

hy vọng, Chấm dứt, thanh tịnh. Trí ấy không kiên trụ, thức xứ, dục

đã hết. Vị ấy đã dùng nghĩa Bát Niết- Bàn, lưu số thế gian, bên trong

tự tín. Bấy giờ liền nói bài kệ này:

– “Ý không có ngu si

Phật đã ngộ ý nghiệp

Thuyết pháp cho người nghe

Dạo chơi nơi viên quán

Vắng lặng không các hành

Cho nên con quy mạng

Thanh tịnh không ô uế

Và các chỗ ẩn học. ”

Bấy giờ  đức Thế Tôn bảo:

– “Ðây là phước điền ” dựa vào phước

điền này nên có hy vọng. Giống như căn cứ vào lúa mạch mà có ruộng lúa

mạch, ruộng lúa tẻ. Ðức Phật Thế Tôn cũng lại như vậy, dựa vào ruộng

phước cho nên gọi là phước điền. Vì vậy mới gọi là Phước- điền. Bao

nhiêu là trăm ngàn hạnh thành tựu, Phước- điền này. Gốc trí tuệ đã

sanh, tư duy các nghiệp, đã đến bờ bên kia. Căn cứ theo đó mà thuyết

pháp, không khỏi diệt tưởng, cũng không có tâm bỉ thử, trừ khử đoạn

diệt đẳng kiến, đẳng chí, không có tương về đẳng kiến, đẳng chí, nói

lời vi diệu, thân … làm thiện không ác, âm vang cũng không có ô

nhiễm … thành tựu, thân, cũng không có tật hoạn. Ðẳng kiến sanh,

đẳng ngữ thành tựu, mạng thành tựu. Nhờ hoan hỷ giới cho nên đối với

tất cả thời, hoàn toàn vi diệu, không có gì hơn, hết sức cao cả trong

chúng hội.

Bấy giờ liền nói bài kệ này:

– “Phước là ruộng số một

Người ngu không quán sát

Các vị khéo tôn ưa

Nay được sống an ổn

Vô số kiếp thanh tịnh

Phải sống chỗ mù lòa

Thọ thí hay tiêu diệt

Về sau cũng an ổn.”

Bảo rằng: “Ngài xuất hiện thế gian hết

sức hy hữu!.Giống như hoa Ưu- Ðàm- Bát, hết sức kỳ đặc, gánh vác tất

cả khổ đau cho chúng sanh nên được khen là chưa từng có “. Ngài xuất

hiện giữa thế gian, có sự cần lao như vậy. Ngài xuất hiện giữa thế

gian có sự hy hữu này, hết sức kỳ dặc, không ai bằng Ngài, có Ðại đạo

sanh ra, cũng không nương vào Bích Chi Phật …

Ngài sanh ra như vậy nhưng cũng không

đồng xứ. Giống như mặt trời xuất hiện, không chọn ao hồ, đâu đâu cũng

chiếu hiện. Nhờ có đãi trí tuệ như vậy chiếu soi, nên phước điền cực

tịnh, Ngài sanh ra sự tăng ích cho chúng chu thiên như vậy. Bậc Thiện

Hành đã đạt được như vậy. Ngài xuất thế làm lợi ích chúng sanh, bố

hiện sự giáo giới. Sự vô minh tăm tối nhăn che  đã trừ hết không

còn sót. Ngài muốn hiển hiện đạo, giải thoát sanh tử, tất cả đều nương

tựa nhau. Giống như chúng sanh kia có hình loại, thảy đều trang

nghiêm.

Bấy giờ chúng sanh ấy hết sức thấm

nhuần. Chúng thứ nhất được thành, tương ưng với giải thoát, nhờ dấu

vết đạo các điều ác đã chấm dứt. Ngài nghĩ về chúng sanh loại mà

thuyết pháp vị cho họ. Ngài làm các cây cầu để cứu độ chúng sanh.

Bấy giờ Ngài nói bài kệ này:

– “Nếu có chúng sanh nào

Ðều phát tâm hoan hỷ

Phước đệ Nhất vi diệu

Thẳng tới đạo Niết – bàn

Quán sát đức Như Lai

Liền lìa khỏi thế gian

Vui thích cùng quyến thuộc

Tịch nhiên được giải thoát”.

Bấy giờ đức Thế Tôn có sự giải thoát

này, đối với sự ái dục các thứ ngăn che tâm, vì không tương ứng với

các thứ ấy nên gọi là giải thoát, đối với sự tinh tấn cũng không giãi

đãi, sanh nơi căn bản, luôn luôn tu tập thanh tịnh không tỳ vết, công

đức vô lượng, không đoạn mất cảnh giới giải thoát, nhân duyên phân

biệt cũng không khởi pháp tưởng, sự mong ước được sung mãn, cũng không

có tâm ganh ghét, vĩnh viễn đoạn tận các cấu uế, độ thoát các trần

kết, nhờ trí nên không ở trong sanh tử, cũng không xả bỏ sanh tử, trí

huệ giải thoát phân biệt, giống như trăng mùa thu chiếu sáng nơi tăm

tối, làm cho tất cả hiển lộ , giống như dòng nước thắm nhuần các cây

cối, tùy lúc mà nở hoa, giống như dòng nước chạy nhanh, bọt nổi trên

mặt nước, tùy theo dòng nước xoay chuyển mà sanh ra, cho đến cuối dòng

đều có đầy bọt nước.  Ðức Thế tôn cũng lại như vậy, đã chứng vô

dư Niết – bàn, giải thoát dòng nước xoáy.

Bấy giờ liền nói bài kệ này:

– Phật hay diệt các ác

Trừ tối, hiện ánh sáng

Ngày với đêm không khác

Ðã được pháp giải thoát

Giải thoát rất mầu nhiệm

Như trăng sáng giữa sao

Thường trụ không lay động

Trí tuệ chiếu thế gian

Bấy giờ đức Thế Tôn có tận trí này:

– Phân biệt tận trí, ta đã biết, khổ

tập đã trừ, đã chứng đắc hoàn toàn mà tu hành đạo, như lời khen ngợi,

những hàng động đã tạo ra là để  trị lành bệnh tật, dâm , nộ,

kiêu mạn xét tìm tận nguồn gốc, dùng tận trí để diệt trừ dâm dục. Ðây

là trí Niết – bàn, như thật không hư dối. Thí như có người bị các khổ

não không thể thoát được, người ấy cũng không thể trị liệu nguồn gốc

của căn bệnh hiện tại, liền nghĩ sự vi diệu của cảnh giới này,

thì những đời sống như vậy thảy đều phải tu hành trừ khử Ấm ngăn che,

đoạn hết kiết sử. Giống như người có sức lực, bị các thứ bệnh căn

không thể chịu được, khi chưa khởi ra ý phương tiện, người ấy cũng

không thể trị liệu. Có tai hoạn của dâm, nộ, si như vậy, phải dùng tận

trí, khiến cho người ấy liền được hoan hỷ. Giống như có người thường

sợ chỗ hiểm nạn, nơi ấy các thứ tật bệnh khổ não, người ấy thấy được

một ao nước để tắm thanh tịnh không có trần cấu, hai bên bờ ao có gió

mát thổi lên, cá, rồng vui chơi, nhìn xuống nước thấy tận đáy ao, bầu

trời (thanh tịnh) trong vắt cũng không có một bợn mây, nhưng lại có

gió, hoa ưu- bát- câu- văn- đà thảy đều rợ nở trong ao, cành lá hoa

quả thảy đều sanh trong nước, có các thứ cây vi diệu này sanh trong

đó. Nếu ai thấy được thảy đều sanh tâm hoan hỷ, song người ấy ở trong

ao tắm rửa trừ khử các khổ não, cũng không đói khát, được sự hoan lạc,

việc làm đã thành tựu, trong ao tắm đó có gió nhẹ phảng phất, trong

lúc quan sát, kẻ ấy hoặc ngồi hoặc  năm trong ao ấy. Ðức Thế Tôn

cũng lại như vậy, những dâm, nộ, si đã tạo ra thì đã trừ hết, trong

cội nguồn sanh tử, hiện ra cái ao tắm như vậy, làm sao đối với chúng

sanh đã sanh trong ba cõi, mà bạt trừ hết khổ não, làm chiếc cầu để

đưa người, đề họ đều thành tựu. Ngài lại dùng đẳng kiến (cái thấy bình

đẳng) giống như cái ao tắm mát mẻ ấy … tam muội thanh tịnh, chưa

từng có sự di động đẳng chí, giống như các con cá, rồng … được giải

thoát, nhan sắc không có gì so sánh bằng, giống như hoa ưu- bát – câu-

văn- đà, cứ xem mãi vẩn không chán. Trí huệ Ngài giống như đám mây

dày, tam muội của thế tục, không để trong tâm, đại chúng vây quanh

Ngài. Nếu ai được tắm trong ao tắm ấy thì được vô cùng hoan hỷ, yêu

mến, người đó tắm rửa trong ao tắm pháp, hoặc uống nước trong đó, thì

các thứ dâm, nộ, si trừ sạch không còn, cũng không có các tai hoạn,

cũng không có đói khát. Thành tựu pháp như vậy.

Lại dùng pháp này, huệ thí cho chúng

sanh đến chỗ Niết- bàn, việc làm đã thành tựu, cũng không có sợ hãi,

đến chỗ giải thoát an ổn, tâm niệm vui thích, đưa đến cảnh giới vô dư

Niết- bàn.

Lại dùng thiện pháp bảo chúng sanh cùng

làm.

Bấy giờ đức Phật Thế tôn, an tọa không

di động.

Khi ấy liền nói bài kệ:

– “Việc làm của ngày đêm

Cứu cánh được hoan hỷ

Huống ở mãi thế gian

Tận trí không còn khổ

Muốn chúng sanh an ổn

Chẳng có các thứ khổ

Tai hoạn thường bức bách

Lìa dục đến với đạo.

Bấy giờ đức Thế tôn có Trí- vô- sanh.

Cái gọi là Trí- vô- sanh ấy là: Ta đã biết khổ không cùng tận, khổ đã

hết tập không thể trừ, tập đã hết, đã chứng, không còn tác chứng nữa,

đã tu hành đạo thì không còn tu đạo nữa. Do vậy nên gọi là Trí- vô-

sanh. Cho nên Trí- vô- sanh có đại công đức, đại sự khởi lên hay diệt

trừ tận gốc đến ngọn. Giống như gieo giống tùy thời tưới nước, nhờ đầy

đủ nước cây mạ lớn dần tùy thời tươi tốt, cỏ dại không sanh. Ðức Thế

tôn cũng lại như vậy, hạt giống của Thức làm lửa trí tuệ thiêu đốt,

mỗi mỗi đều tương ưng, trừ nguồn sanh tử,  Thức  xứ vô dục

cũng không thường trụ, các hành đã hết. ở trong khoảng giữa khởi ra

tâm ô uế, là điều không thể có, tâm đã tạo rồi không còn tạo nữa.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– “Ai khởi Vô-sanh-trí

Biết rõ nguồn gốc khổ

Trí ấy không khiếp nhược

Ngồi ngay nơi đạo tràng

Chư Phật đều ủng hộ

Vượt khổ não, tai hoạn

Thanh tịnh không tỳ vết

Ý không khởi không diệt.

Bấy giờ đức Thế tôn phổ biến sự giữ

giới, nhân dân các thành quách tụ lạc, Ngài đều dạy họ phụng trì cấm

giới đầy đủ, nếu ai vi phạm thì không tương ưng với cấm giới, ai tiêu

diệt tâm ác thì cùng tương ưng với giới luật, cùng tương ưng với Thập-

thiện- hạnh, khiến cho chúng sanh thanh tịnh, đều có công đức như

nhau, thành tựu chúng đức  như vậy, ở trong chúng có công đức

này, không có các thứ loạn tưởng, trong đó có người siêng năng nổ lực

tu hành, với thệ nguyện trước, điều khiến cho họ đạt được kết quả, với

người không hoan hỷ thì làm cho họ hoan hỷ. Ở trước chư Phật tạo các

công đức, người được  hoan hỷ lại bảo tu hành thêm.

Bậc vị tăng hữu xuất thế là để hàng

phục ngoại đạo công đức  giải thoát, vì người biết xấu hổ thì làm

cho họ được an ổn. Nhờ oai nghi lễ tiết nên ở trong pháp hiện tại mà

hết các hữu lậu, đoạn tận gốc rễ, lại tận trừ các lậu khác, không còn

sanh ra nữa, cùng tương ưng với đạo. Ngài thuyết pháp như vậy xong,

khiến cho phạm hạnh được tồn tại lâu dài, trời người được  an ổn,

lời giáo giới ấy đều phải thọ trì đọc tụng. Các Tỳkheo tùy theo chỗ

phạm đều phải tránh xa, Ngài nói lời giáo giới ấy xong phải hết sức

gìn giữ. Giống như chim Khổng Tước gìn giữ bộ lông, như loài trâu bảo

vệ cái đuôi.

Bấy giờ liền nói bài kệ :

– “Như lai kết cấm giới

Phụng hành vui đệ nhất

Nếu ai sống trong giới

Ðừng nên phạm giới này

Vì pháp mà truyền dạy

Giống như đội mão trời

Ðược ý Tam- muội này

Như biển không vượt bờ.

Bấy giờ đức Thế tôn có sự vi diệu bậc

nhất như vậy, kiên cố, không khuyết lậu, ngắm nhìn Ngài, không thể

ngăn cản phá hoại Ngài được. Giống như cái lọng tròn, xem tướng nhục-

kế của Ngài, không có gì so sánh bằng không ai có thể thấy được trên

đảnh của Ngài, không ai có thể có được tướng này. Ngài có lông mày,

đầu tóc vi diệu, khéo sanh khéo phân biệt, tóc mịn , sắc sanh hết sức

vi diệu.

Bấy giờ liền nói bài kệ này:

– “Thích phạm và người đời

Ngài ở trên tất cả

Ngài vốn không khinh mạn

Bởi do quả báu này

Ðều đến xem Ngài sanh

Không ai thấy đảnh Ngài

Ðược làm Thích sư- tử

Nên được tướng Ðảnh Thượng”

Bấy giờ đức Thế  tôn có đầu

tóc vi diệu, trên đảnh khéo sanh các sợi tóc, mỗi sợi mềm mại vi tế,

không có so le và cũng không rối loạn, bằng nhau xoắn như  trôn

ốc qua phía hữu. Các tướng thiện trụ đầy đủ. Sắc tướng như vậy, hết

sức mềm diệu, phát ra ánh sáng vi diệu, ánh sáng ấy chiếu suốt không

đâu  sánh bằng,  giống  như ngó sen, cành tơ hết sức

mềm mại, không thể đi trên đó được, cũng không thể ngăn hoại được. Nếu

ai có  mắt xem xét đều được phước, an ổn, bậc nhất, các thứ hương

lành huân ướp, đều là đầy đủ các hạnh. có tướng như vậy do Ngài thực

hành đầy đủ các hạnh, thành tựu vô thượng đẳng chánh giác.

Bấy giờ liền nói bài kệ :

– “Mềm mại không dài ngắn

Dung nhan Ngài thanh tịnh

Các hương thơm bay xa

Gió nhè nhẹ thoảng hương

Tóc có sắc xanh biếc

Như trăng sáng đêm thanh

Nghe hương liền phân  biệt

Như La Chiên  Ðàn vậy.

Bấy giờ đức Thế tôn có vầng trán như

vậy, kiên cố như  kim- cương, hết sức ngay thẳng, cũng không có

vết nhăn,  vuông vức, nếu ai nhìn thấy thảy đều hoan hỷ, không

bao giờ chán, vầng trán ấy cũng không có một vết dơ, cũng không trắng

không đen, nơi ấy  đầy đặn là do hành nghiệp của Ngài không có

khuyết lậu, ai thấy cũng hoan hỷ, không có ý làm hại, con mắt Ngài

thanh  tịnh, không có tỳ vết, mọi người trông thấy đều được tốt

đẹp, vì số trăm ngàn việc làm của Ngài thảy đều thành tựu, về sau được

vầng trán của đức Như Lai.

Bấy giờ liền nói bài kệ này:

“Rất vi diệu thanh tịnh

Trán Phật khó nghĩ lường

Ngôn giáo Ngài nói ra

Thanh tịnh như hư không

Giải thoát các ác hạnh

Như răng voi trong  sáng

Trán  Như Lai tuyệt đẹp

Ai thấy cũng hoan hỷ.

Bấy giờ đức Như Lai có tướng giữa chân

mày sáng ngời  giữa khuôn mặt, giống như màu sữa trâu rất mềm mại

vi tế. Giống như lụa the trắng nõn, như màu tuyết trắng, như mặt trời

mới ló dạng, như hoa Câu- Văn- Ðà, sắc rất trắng không có gì sánh

bằng, như trăng mùa thu hết sức trong sáng, sợi lông ấy xoắn qua phía

hữu, không quá cao cũng  không quá thấp, tất cả đều không chướng

ngại. Nếu ai thấy tướng ấy, thì không có các bệnh, nó dài bằng khuỷu

tay… màu sắc rất vi diệu, không  thể nghĩ lường, khi phóng ra

ánh sáng xong, ánh sáng lại trở về nơi phát xuất. Ðiều ấy là do bổn

hạnh Ngài tạo ra giống như sự vi diệu của khuôn mặt, Ngài ở trong đại

chúng mà nói pháp giáo.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

“Trăm hạnh tạo các thứ

Ðó là ruộng phước tốt

Không thô cũng không tế

Bề dài bằng khuỷu tay

Tướng giữa mày Như Lai

Giống như núi An- Minh,

Tự tại trong các pháp

Tướng mặt tròn như vậy

Sắc ấy do hánh tạo

Ðã diệt ý  cấu uế

Tướng giữa mày Như Lai.

Là quả báo bổn hạnh

Xoay bên hữu rất đẹp

Ba đời đều thấy rõ

Thanh tịnh không tỳ vết

Là bậc nhất các núi

Làm chúng sanh thanh tịnh,

Tướng giữa mày đẹp hơn

Giải thoát không gì hơn

Chúng sanh đồng thanh tịnh.”

Bấy giờ đức Thế tôn có con mắt thanh

tịnh như vậy, giống như sắc hoa trăm cánh, mỗi cánh đều tách rời,

không chỗ u tối nào mà không chiếu sáng, giống  như sắc hoa Ưu

bát – Thanh -Văn – Ðà – La giữa hư không, lông mi rất trắng, giống như

mắt chim ưng chúa không khác, nó cũng rất trắng không có gì sánh bằng,

là bậc nhất Ngài ngắm nhìn bốn phương thảy đều thấy rõ, trong khoảng

đó đều thấy các loại hữu hình trong cõi ấy, thảy đều phân biệt. Ngài

không có dục cũng không tàn bạo, không có sân hận cũng không tương ưng

với sân hận, Ngài quán xem những hành động thiện và của cõi đó, có

những sự việc vi diệu Ngài cũng quán sát được, Ngài cũng không có tâm

sợ hãi hoảng hốt, nhờ tu hành từ bi, nên được cái nhìn không tà vạy,

đối với tất cả chúng sành cũng tu tâm hỷ, không biết nhàm chán. Nhờ

Ngài giữ gìn các pháp lành,  mỗi mỗi phân biệt, biến mãn tất cả

cõi. Ngài có sự hiểu biết, quán sát như vậy, không có ác, không giải

đãi. Bấy giờ liền nói bài kệ:

“Mắt sáng rất vi diệu

Ðã tạo trăm thứ phước

Thiện pháp rất vi diệu

Sắc mặt như Thiên- vương

Pháp tướng cũng đầy đủ

Cũng như tấm gương sáng

Các chúng sanh xem Ngài

Sau đó thành chánh giác

Không có gì ngăn ngại

Sau mới thành Như Lai

Cũng không có khổ não

Là cam lồ xuất hiện

Cũng không có khổ hoạn

Hiện khuôn mặt ở trong

Ngắm mãi không nhàm chán

Diễn thuyết pháp cam lồ ”

Bấy giờ đức Thế tôn có lỗ mũi vi diệu

như vầy, vốn từ vô số trăm ngàn kiếp sanh ra, Ngài khởi ra các thứ trí

tuệ này thảy đều phân biệt, đối với chỗ sanh tử, Ngài đã nhổ gai ái

tình, muốn vượt đến bỉ- ngạn, muốn chặt đứt tất cả gai ái dục, Vì

chúng sanh thế gian nên Ngài siêng thực hành các khổ hạnh, như vậy để

bố thí cho người, hoặc dùng giới mà độ thoát người, đều là do Ngài vốn

đã tạo đầy đủ các nghĩa, không xen tạp, trị lành ghẻ lở, giống như sắc

của đống vàng, ánh sáng bậc nhất, người muốn đến bờ kia, trong lòng ái

lạc, cũng không có sự dối trá. Ngài thiện bày tất cả điều yếu hạnh mà

Ngài đã tạo. Bây giờ liền nói bài kệ:

– “Vi diệu không xen tạp

Giống như chim Anh-võ

Ðối diện trước mặt Ngài

Mũi Như-Lai đệ nhất

Mũi Ngài đẹp như vậy

Cho nên con quy mạng

Chúng sanh đều tôn ngưỡng

Như hoa Lại-tần-dà ”

Bấy giờ đức Thế tôn có bộ răng như vầy:

Không sức mẻ ngay thẳng, không cao thấp, giống như màu vỏ ốc, tuyết

trắng, cũng như màu hoa Câu- văn- đà- la, có màu sắc vi diệu rất sạch,

đầy đủ tịnh hạnh. Có hào quang sáng, đều thoát khỏi các ác hạnh. Giống

như kim cang, kiên cố không bị cản trở, phá hoại. Răng của đức Như Lai

có 40 cái, hàm trên và hàm dưới có bốn cái răng cấm. Hàm răng trên có

tướng bánh xe ngàn cây tăm. Bấy giờ liền nói bài kệ:

-“Răng Như Lai ngay thẳng

Không khuyết không rơi rớt

Sắc đẹp, không thay đổi

Răng vuông đủ 40

Thuyết pháp rất vi diệu

Mắt trong thật vi diệu

Các công đức Thích chủng”

Bấy giờ đức Thế tôn có tướng lưỡi rộng,

dài như vầy: Bởi Ngài chưa từng nói dối, sắc lành, không thể phá hoại,

như cây A – thư – già (hoa- vô- ưu ), giống như lá hoa sen, rất mềm

mịn và trơn. Ngài cũng không nói lời thô ác, thêu dệt, Ngài  trừ

khử tai hoạn của dâm, nộ, si, nên sanh chỗ an lành tốt đẹp, hoan hỷ ưa

thích, thành tựu cấm giới, Ngài nói điều gì là nhằm mục đích làm cho

người nghe được đắt độ, lấy pháp trí để tế độ kẻ bần cùng, Ngài đã

được giải thoát đối với vị ngọt của dâm, nộ, si. Tất cả đều do bổn

hạnh của Ngài tạo ra. Tướng lưỡi của đức Như Lai khi thè che trùm cả

mặt, hết sức kỳ đặc. Bấy giờ liền nói bài kệ:

– “Trăm phước đã tạo ra

Răng môi đều ngay thẳng

Nếm được tất cả vị

Ðều phân biệt được cả

Lưỡi Như Lai bậc nhất

Thường nói pháp cam lồ

Ðồ ngon hay không ngon

Thứ lớp rất trật tự ”

Bấy giờ đức Như Lai có những ngôn giáo

như vầy: Ngài nói về hữu lậu, hành thiện, âm hưởng không thô lậu, ngôn

từ, công đức … đầy đủ, vô lượng công đức, hữu thường, vô thường

hành, chí tánh không khiếp nhược, thậm thâm không có đáy, sắc đẹp đệ

nhất. Những ngôn giáo Ngài nói ra hoàn toàn không gây ra phiền não,

từng nghĩa từng nghĩa tương ưng với hiện bổn duyên khởi, khéo phân

biệt pháp, phân biệt tùy thời, giáo hóa chúng sanh không có lòng sân

hận, Ngài tự trang nghiêm thân lấy sự đình chỉ vọng niệm làm vui, cúng

dường người trí, khen ngợi kẻ danh tiếng, đều tùy theo từng tướng loại

của chúng sanh, giống như chim Hồng ưa thích vực sâu, ao nước. 3Nếu

các chúng sanh gặp phải trăm ngàn khổ não Ngài đều cứu tế hết, khiến

cho chúng sanh  đều được hoan hỷ, với chúng sanh ở trong sanh,

lão, bệnh, tử , Ngài đều độ họ đến bỉ- ngạn. Ngài không tưởng hy vọng

được hạnh tối thắng, tâm không có các sự trói buộc, hiện các thiện

hạnh, được hạnh chưa từng có. Ngài dùng thuyền qua biển không hề sợ

hãi, vượt qua tất cả sanh tử, được khen ngợi là bậc thiền đức. Công

đức Ngài vi diệu, thọ mạng chấm dứt tâm ý đạt đến cảnh giới Niết- bàn,

được phép cam- lồ, diệt tất cội nguồn sanh tử, chỉ rõ

đâu là thiện đâu là ác, người nghe không ôm lòng sợ hãi, như ánh sáng

không thể ngăn chặn. Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Lấy pháp ngự chỉ đường.

Lấy nhẫn làm sức mạnh

Ăn no vị cam- lồ

Ăn vị cam- lồ này

Cúng dường các Phật sự

Giống như khi hoa nở

Kẻ đui không thấy đường

Ðược độ thoát sanh tử.

Bấy giờ đức Thế tôn có tiếng vang như

vầy: Công đức Ngài nói ra điều gì cũng không thô lậu, giống như tiếng

chim Yết- tỳ hết sức vi diệu, âm thanh bay khắp bốn phương, mọi người

dần dần đều nghe lời Ngài dạy, Ðối với chúng sanh Ngài có năng lực như

vậy, tất cả  thính giả đều nghe được âm thanh thanh tịnh ấy.

Những thứ ấy đều do bổn hạnh của Ngài tạo ra, như tiếng Phạm- âm,

tiếng chim Ai- loan.

Bấy giờ người nghe có 5 loại âm thanh

sâu xa không ngằn mé. Ngài dùng ngôn giáo là để hàng phục ngoại đạo,

giống như con rồng đổi thói quen cũ, bởi ngày trước Ngài có sắc cực

diệu, không khiếp nhược như vầy: Nếu dùng mắt để quan sát thì có thể

biết được. Ngài không có tham trước, định tâm cùng với pháp vị tương

ưng. Tâm vị luôn luôn định không có nhàm chán, cũng không chống trái,

không tương ưng với sân hận. Ðiều đó là do quả báo công đức của hành

động của Ngài mà ra. Cho nên nói rằng: “Ưa thích Sa- môn có tâm như

vậy. Dựa vào tâm này có 5 loại như vậy”. Ta từng nghe tiếng dòng nước

chảy, nghe xong tâm hoan hỷ. Huống chi bây giờ nghe được ngôn giáo của

đức Như Lai, mãi có ích cho thiện căn, nghe âm vang của Ngài hoan hỷ,

mãi có ích cho sự giải thoát “.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Tiếng Ngài thật nhu hòa

Bậc thiện thắng đến nghe

Chúng sanh nghe tiếng Ngài

Có thể biết được Ngài

Tâm tịnh luôn ưa thích

Công đức vô hạng lượng

Do bốn hạnh sanh ra

Qua 500 Khổng- tước.

Bấy giờ đức Thế tôn có

gương mặt hết sức thanh tịnh, không có vết dơ, hết sức đoan chánh

không có gì sánh bằng như vậy, mắt đẹp, nhìn không chán, trái tai

thỏng xuống, môi Ngái đỏ hồng, sắc như vàng ròng của cõi trời, răng

rất trắng vi diệu không gì hơn, bằng phẳng, đầy đủ, không có một vết

dơ, cũng không có ghẻ lở. Ngài cũng không sầu lo, không có các khổ

não. Ai thấy cũng đều hoan hỷ, công đức của Ngài không thể so lường.

Ngài có mùi thơm thứ nhất là do đời trước đã tạo ra, giống như mặt

trăng hết sức tròn đầy, trong vắt, không có vết dơ, tối tôn bậc nhất.

Nếu Ngài kiết già phu tọa thì Ngài thuyết pháp cho đại chúng nghe,

người ngồi trước hay sau đều thấy được mặt Ngài. Nếu Ngài từ

thiền định đứng dậy thì trước tiên Ngài thuyết pháp cho đại chúng. Bấy

giờ liền nói bài kệ:

– Tất cả đều vui sướng

Do thấy được Như Lai

Ðược lợi vui đệ nhất

Trong những tháng trăng sáng

Muốn thấy sắc Như Lai

Như mặt trăng tròn đầy

Không gì bằng Như Lai

Ðồng niềm vui Như Lai.

Bấy giờ đức Thế tôn có cái đỉnh đầu như

vầy: Ðẹp đẽ, kiên cố, đoan chánh không có gì bằng, không cao cũng

không thấp, cùng tương xứng với thân, nhan sắc bậc nhất, giống như lực

sĩ có tám tay của cõi đời Na- la- diên, bất khả chiến bại, nơi ấy cùng

loại với sắc vàng ròng, tướng Ngài hết sức vi diệu, sắc thiện cực đẹp,

tất cả đều không có chướng ngại.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Tròn đầy rất vi diệu

Ðỉnh Như Lai như vậy

Không ai hại Ngài được

Các chúng sanh ba cõi

Tuần tự duyên hạnh Ngài

Họ Thích không ai bằng

Phát ý nơi Như Lai

Tán thán đức Như  Lai

Bấy giờ đức Thế Tôn có cánh tay như

vầy: Ðẹp đẽ không ai bằng, giống như núi Tu- di, vai Ngài cũng đẹp vi

diệu, không ai sánh bằng, không cao không thấp, hết sức mềm mại vi tế,

giống như cây Ta- lô- thọ- vương, mềm mại vi tế, không ai làm hại

được, giống như hoa Chiêm- bặc mềm mại vi tế, không thô lậu. Trên cánh

tay Ngài sanh ra các sợi lông sắc xanh biếc mềm mại, mỗi sợi lông đều

xoay theo phía hữu, rất mềm mại vi tế, bất cứ ai thấy cũng đều hoan

hỷ, rất là vi diệu. Khi Ngài duỗi tay ra là hàng phục loài ma, có địa

thần chứng biết.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Như cây Thế- già- cưu

Giống như chày kim- cang

Là đạo sư ba cõi

Ý Ngài vô hạn lượng

Hàng phục các ma chúng

Cho nên quy mạng Phật

Vì pháp mà chiếu sáng

Quy mạng bậc tối thắng

Bấy giờ đức Thế tôn có bàn tay như vầy:

Hết sức mềm mại, khéo léo không có sánh bằng, cũng không ai phá hoại

được, không có sức mẻ, đầy đủ tròn trịa như đỉnh núi cao. Bàn tay Ngài

có tướng bánh xe có ngàn cây căm  giữa các ngón tay có da mỏng

dính liền, móng tay rất trắng sạch, giống như mặt trời chiếu sáng. Như

hoa Ưu- bát thảy đều rộ nở, cánh hoa mềm mại. Khi Ngài thuyết pháp,

chúng sanh đến nghe, không ai mà không được độ thoát, lời nói của Ngài

luôn luôn tùy thời, đúng với bốn hạnh nơi Ngài sanh ánh sáng chiếu

suốt, bàn tay mở ra, có lòng từ bi, liền tìm ánh sáng đi đến, thảy đều

được đắc độ. Ngài khéo phân biệt chúng sanh, bỏ xa điều ác theo điều

thiện, thuyết pháp cho chúng sanh nghe, nơi chỗ sanh xứ , được từ bi

hỷ xả, muốn trừ bỏ ác hạnh, tu các thiện hạnh. Ngài dạy chúng sanh

rằng: “Tất cả đều là khổ, chớ theo trần cấu phải nhàm chán tai hoạn

sanh tử.” Chúng sanh thanh tịnh Ngài làm cho được hy vọng, muốn họ trừ

bỏ sự huyền hoặc. Nếu như Ngài ngồi thiền tất cả ma chúng đều đến chỗ

Ngài, chúng cởi các thứ xe cộ, cỡi con la, con  lừa, lạc đà, voi,

ngựa trầu bò, cầm thú, sư tử, chó, heo, dê, hoặc làm đầu ngựa, hay các

thứ hình dạng, đội dao, mang cung, nắm tên, hoặc đánh chuông, đánh

trống, làm đủ hình ma quái, muốn đến hại đức Phật .

Bấy giới đức Thế Tôn lấy ngón chân ấn

xuống mặt đất, núi, rừng lớn, thành quách, khe suối, ao tắm, các thứ

ngọn nguồn, đều có đầy dẫy trân bảo hiện ra trong ao tắm ấy, hoặc

trong bát có đầy vàng. Nếu có người có sức mạnh gõ vào bát ấy, liền

phát ra âm thanh. Tay Ngài vỗ vào bánh xe pháp hết sức vi diệu, không

ai sánh bằng.

Bấy giờ chúng ma cúi lạy đức Phật xong

liền nói bài kệ:

– Nghiệp thanh tịnh đệ nhất

Tay Như Lai vi diệu

Tay Ngài chuyển pháp luân

Không thấy chỗ trụ xứ

Nếu khi chuyển pháp luân

Nhờ chuyển pháp luân này

Chuyển vô thượng pháp luân

Rất đẹp không ai bằng

Pháp luân ở một chỗ

Không thấy người chuyển pháp.

Tùy theo nghĩa chúng sanh

Chúng sanh được an lạc

Bấy giờ đức Thế Tôn có thân tướng như

vầy: Thật vuông vức, ngay thẳng, không khuyết lậu, thành tựu cấm giới,

ngực như ngực sư tử, công đức bao quanh, trên dưới tương xứng, như màu

hoa Ưu- bát, cũng không bại hoại, khi kinh hành thặm thâm thì xoay

theo phía hữu, không cao cũng không thấp, hết sức mềm mại, vi diệu,

lông trên da Ngài đều xoay theo phía hữu, vi diệu gấp bội, không có gì

sánh bằng, giống như mùi hương ngọt ngào của hoa Chiêm-bạc-ca, Ngài

cũng không trẻ, cũng không già, không có gì mà Ngài không tương ưng

được. Ngài không tương ưng với sân hận. Các căn đầy đủ, thế gian thật

hiếm có thân kim cang của Ngài rất kiên cố, rất vi diệu, không chậm

cũng không gấp, khéo phân biệt chúng sanh. Nếu ai thấy Ngài đều phát

tâm hoan hỷ, ngắm mãi không chán. Thân Ngài 7 thước tròn trịa, sáng

rạng, giống núi An- Minh, ở trong đại chúng, giống như voi chúa giữa

đàn voi, là bậc đệ nhất, giống như vua Na- la- diên,  không có

thứ gì đánh hại được. Bấy giờ nói bài kệ:

– Tu hành trong trăm kiếp

Nay được sắc thân này

Ðã diệt dâm, nộ, si

Cho nên nay đảnh lễ

Ví khởi dâm, nộ, si

Nay xem nhan sắc Phật

Cao quí giữa loài  người

Hơn tất cả mọi người

Vinh viễn hết các ác

Sau khiến con như Phật

Liền tiêu diệt tức khắc

Thân con hết khổ hoạn

Bấy giờ đức Thế Tôn có phần trên của

bụng như vầy:Trên dưới bằng nhau khéo léo, vi diệu không ai bằng,

không có chỗ nào không bằng phẳng, khiến cho người hoan hỷ, cùng tương

ưng với thân. Bấy giờ nói bài kệ này:

– Bụng trên thanh tịnh đẹp

Nếu có ai xem thấy

Sanh lông mềm vi diệu

Lại không thọ các loài

Bậc nhất không gì bằng

Không có các cấu uế

Khi đứng ánh sắc vàng

Quán sắc tối diệu này.

Bấy giới đức Thế Tôn có vùng bụng dưới

thế này:Tròn trịa lãi dần đến bụng trên, sắc vi tế, cùng tương xứng

với thân, giống như bụng của con nai, có ánh sáng lành thanh tịnh,

không ai bằng. Bấy giờ liền nói bài kệ:

–  Bụng Như lai vi diệu

Hãy xem tất cả tướng

Hãy biết Ngài như vậy

Về sau sẽ diệt độ

Sắc đẹp không ai bằng

Mỗi mỗi khó nghĩ lường

Ðược thế gian khen ngợi

Cho nên qui mạng lễ.

Bấy giờ đức Thế Tôn có đôi chân như

vầy: Bước đi bình an, đứng vững vàng không di động, cũng không lung

lay rất vi diệu. Chân có ngón dài mịn màng,  đủ trăm phước tướng,

nhờ Ngài đã tu khổ hạnh, sau mới được như vậy,  đi đến đạo tràng,

Vì người đời nên muốn độ thoát cho họ, ai nghe tiếng của Ngài thì

giống như tiếng của Long vương, mắt lành không di động. Ðối với công

đức đã làm của tam gia tam Phật (Chánh đẳng giác) công đức gấp trăm

ngàn lần, ngọc anh lạc vi diệu, ánh sáng không co gì sánh bằng. Từ xưa

đến nay Ngài có công đức như vậy, cho nên con cúi lạy nói bài kệ:

– Ai niệm không hại được

Cũng lạy Như Lai đảnh

Nếu ai có niềm tin

Trong trắng rất mịn trơn

Lạy dưới chân Thế Tôn

Như lai giải thoát chúng

Ðó là người tối thắng

Cho nên qui y Ngài

Bấy giới đức Phật có tướng bánh xe như

vậy, rất tròn cũng không có tạp uế, cũng không có thô lậu, thậm thâm,

có bánh xe  có ngàn cây căm, rất nhu hòa,  thân thế đầy đủ,

các căn không thiếu tạo sự nghiệp lớn, để thờ phụng bốn phương, tướng

của Chuyển- luân- thánh- vương: 1/ Ðầy đủ cảnh giới. 2/ Tâm không

khiếp nhược. 3/  Giống như A- tu- luân lấy tay che mặt trăng làm

cho không có ánh sáng. 4/ Giả như lúc chuyển pháp luân thì liền có ánh

sáng lớn, giống như mùa xuân thì không có bụi bặm, trong hư không cũng

không có mây che.

Bấy giờ vào lúc nửa đêm, không có kiết

sử (nguyệt bệnh) mặt trăng phóng luồn ánh sáng lớn, cũng lại như vầy:

Chuyển- luân- thánh- vương vốn không có tướng của đức Như lai. Bấy

ngời liền nói bài kệ này:

– Người đời thọ trăm tuổi

Có tướng chuyển luân này

Cũng như núi An Minh

Nhờ gieo phước nên được

Ngang nơi cung Ðế Thích

Chư Thiên đều khen ngợi

Nếu ai biết điều này

Thảy đều có nhất tâm

Chi tánh rất kiên cố

Mặt trời đã chiếu sáng

Thường để mất cơ hội

Như hoa sen rộ nở

Ðệ nhất không đâu bằng

Như lai đã tu hành

Tuyên bố nay đã đến

Như lai ứng chuyển luân

Thấy điều ấy một chút

Không ai hơn đức Phật

Phóng hào quang khắp nơi

Ðộ khắp các chúng sanh

Bấy giờ đức Thế Tôn du hành như thế

này: Ngài đưa chân mặt đạp xuống đất thì động tác ấy không chậm cũng

không mau, bước đi ngay thẳng cũng chẳng vội vàng giống như voi chúa

bước đi vững vàng chẳng khác gì cả. Thân cùa đức Thế Tôn không lay

động, Giống như vị Thiên Na La Diên (lục sĩ cõi trời)

Bấy giờ đức Thế Tôn đối với người cao

Ngài làm cho họ thấy mình là thấp, đối với người khiêm hạ, Ngài chỉ

cho họ thấy mình là cao.Những người có nhà nhỏ thì tự nhiên thành rộng

lớn. Thân thế của đức Như lai chưa từng cúi xuống, bởi do đời trước

Ngài không có tâm kiêu ngạo. Các loại nhạc khí không đánh nhưng tự

kêu, các loại côn trùng đều được an ổn, đều do đời trước Ngài đã tu

hành từ tâm.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Ngài có đại thần diệu

Chỗ ở được sắc tốt

Nhờ Ngài bỏ kiêu mạn

Không ái dục vi diệu

Vô úy có đức này

Phá hoại kẻ can cường

Tối giác, tự giác ngộ

Trụ xứ, thọ hành báo.

Bấy giờ đức Thế Tôn có dấu chân như

vầy: có tướng bánh xe ngàn căm, hiện ra rất vi diệu , các căn đầy đủ,

sắc đẹp diệu, không có ai sánh bằng, là bậc nhất trong loài người,

sanh nhiều sự hoan hỷ. Tất cả đều do Ngài đã tạo phước trong trăm ngàn

kiếp mà có. Ngài không có tâm thô lậu trừ khử dâm, nộ, sì. Những việc

làm của Ngài vốn không có dối trá, không có các điều ác, không tương

ưng với si mê, không tạo hạnh si mê, Ngài có danh tiếng như vậy, chí

tánh ngay thẳng, việc làm không mong cầu, không ôm lòng hồ nghi, ý vốn

đã diệt, trừ khử hy vọng ( mong cầu) việc làm không khuyết lậu, tâm

không có bỉ thử, công đức trùm khắp, đầy đủ thành tựu thập lực, trừ

tất cả tai hoạn.

Bấy giờ nói bài kệ:

– Tối thắng có đức này

Phân biệt hành địa nghiệp

Bánh xe hiện dưới đất

Nên tự quy y Phật

Các hạnh đã làm ra

Như mặt trời chiếu sáng

Tâm ý đã quan sát

Như dấu chân in đất.

Bấy giờ đức Thế Tôn có nụ cười như vậy:

Nhờ làm nhân duyên như vậy, Ngài vốn tạo hạnh thương yêu các chúng

sanh, , cho nên mới hiện ra nụ cười như vậy. Bấy giờ khi đức Thế Tôn

mỉm cười có sự nhu nhuyễn bậc nhất, tế sức vi diệu , thanh tịnh, ai

nghe lọt lỗ tai đều hoan hỷ, thấy Phật mỉm cười, không có trần cấu,

thanh tịnh không tỳ vết, là nhờ Ngài tu hành không nói lời hư dối,

giống như hoa Ưu- Bát- Chiêm-Bặc, có các thứ hương thơm Ngài tung rãi

cam lồ,  lời nói có các thứ ánh sáng, vi diệu đệ nhất, tâm có thể

phân biệt được.

Bấy giờ đức Thế Tôn thân Ngài có sắc

vàng ròng, giống như ba lớp núi cao vây quanh, Ngài sanh ở chỗ

A-Ca-Nị-Sất. Ở cung trời đó, những người có niềm tin, vâng theo lời

giáo giới của đức Như lai , không hề vi phạm, dần dần trao truyền

nhau, nên hoan hỷ đối với đức Như lai .

Bấy giờ đức Thế Tôn vốn đã tu hạnh như

vậy. Khi ấy liền nói bài kệ:

– Các màu sắc xanh vàng

Xuất từ thân Như lai

Tướng giữa mày Như lai

Ðến A-Ca-Nị-Tra

Miệng nói ánh sáng giới

Trời người đều cúng dường

Ba nhân duyên không bằng

Lại đến chỗ Như lai

Bấy giờ đức Thế Tôn có hào quang như

vầy, đều là do bổn hạnh Ngài tạo ra nên phía sau thân Ngài có ánh sáng

này, ánh sáng rất diệu thiện, giải thoát bậc nhất. thân Ngài có hào

quang, ai thấy cũng hoan hỷ, có các thứ ánh sáng, thân đeo ngọc Anh

Lạc, các loại bụi bặm của La- Hầu, A- Tu- Luân cũng không làm chứng

ngại Ngài được, đã giải thoát ngũ kết, Trừ khử ngu si.

Bấy giờ đức Thế Tôn hiện ra cam lồ,

khiến cho chúng sanh gặp được mùi vị này, tự nhiên có thần túc, không

thể nghĩ bàn được. Khi ấy liền nói bài kệ:

– Thân thể khéo  giải thoát

Thập lực, có ánh sáng

Như lai có thần túc

Anh sáng hơn mặt trời

Không bị ai trở ngại

Kẻ ngu không thể thấy

Thị hiện các chúng sanh

Con lạy ánh sáng Ngài .

Bấy giờ đức Thế Tôn đắp y như thế này:

Không cao, không thấp, tùy thời đắp y, để diệt trừ cỏ ô uế, nguồn gốc

của sanh tử. Ngài không mặc y phục vì để vui thích, đi đến chỗ nào đều

hoan hỷ, vì có quả thật như vậy, cho nên y phục Ngài tươi sáng. Tôn

giả Nan- đà và các Tỳkheo ở bên Thế Tôn , đắp y Tăng- già- lê, không

ai có thể làm cho y của Như lai dơ được. Khi ấy tôn giả Nan- Ðà khen

là chưa từng có, nên đến bạch đức Thế Tôn muốn biết cách đắp pháp y.

đức Thế Tôn bảo rằng:

– Thế nào Nan- Ðà? Nếu điều đó không

phải là đức Như lai luôn luôn xuất thế làm sao trừ được ô uế, dâm, nộ,

si, cho chúng sanh, làm  cho vĩnh viễn chấm dứt không còn sót

lại, rồi tùy theo họ mà dạy bảo. Nhờ thành tựu công đức như vậy, cho

nên gió bão mạnh cũng không làm cho y Ngài bay được, trần cấu không ô

nhiễm được.

Bấy giờ liền nói kệ:

– Y Như lai đã đắp

Hoa sen không dính bùn

Hoặc gió bão thổi lên

Muốn y Như lai động

Tự che cả thân hình

Y này cũng như vậy

Thế lực rất dữ dội

Ai hơn đấng Thập Lực?

Bấy giờ đức Thế Tôn khất thực các nhà

hào quý giàu có như vầy: Không lựa chọn kẻ  ty tiện, Ngài đều

bình đẳng khất thực, không có tà  mạng, không có cúi xuống mà ăn,

không coi sao, bói quẻ, ngưỡng lên mà ăn, không nhận tín thí, bảo đến

đằng kia để ăn, không xem bốn phương để kiếm ăn, không chú thuật huyễn

hoặc để kiếm ăn, không cày cấy để kiếm ăn.Sở dĩ Ngài đi khất thực là

để cứu tế chúng sanh, không có ý mong cầu, không tham trước sự ăn

uống.

Bấy giờ, khi đức Thế Tôn ăn, không phải

vì để vui sướng, có sự nhiễm trước, quán nghiệp như vậy, mà thọ nhận

đồ ăn của tín thí. Ngài cũng không tham trước, không dâm, nộ si, cũng

không mê hoặc, trừ bỏ tâm mê hoặc, xả ly tâm nhiễm trước, không tương

ưng với tâm nhiễm trước, nhằm xả lòng dục ái không làm trở ngại được,

thường ái lạc tín thí, lấy thiền làm món ăn, cũng không có ngã tưởng,

hoàn toàn xả ly khổ, thấy rõ phi nghĩa. Thân này chắc chắn sẽ kết

thúc, xả ly ba việc, thanh tịnh không có  dâm, nộ, si. Vậy nay

Ngài ăn như thế nào? – Vì muốn hiện rõ thân này là không bền chắc, cho

nên thân là nơi trưởng dưỡng bệnh hoạn. Ví như không có lửa ( hơi ấm)

nơi thân, thì phải bỏ thân này không sanh loạn tưởng, tung rãi cam lồ

tu phạm hạnh để bệnh cũ chấm dứt, không  tạo ra bệnh mới. Vì vậy

cho nên đức Thế Tôn thọ nhận đồ ăn của  tín thí để họ được quả

báo, mong thân họ được an ổn, ủng hộ thế gian:

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Khất thực khắp các nhà

Ngài ở nơi viên quán

Không lựa ngon hay dở

Chúng không trở ngại Ngài

Muốn họ được chánh pháp

Như con ong hút hoa (đồ ăn sáu vị)

Không sanh ý khen chê

Trừ bỏ tâm tham ăn

Bấy giờ đức Thế Tôn có sàng tọa như

bầy: Ðó là ở trong hang núi, ngồi nơi đất trống, ở viên quán, bên cạnh

nguồn suối, nơi các hoa quả sầm uất, vui thích không có  chi sánh

bằng, nơi không có người , mong cầu giải thoát, sống ở nơi đó, giải

thoát các điều ác, cũng không có sự ngăn che, nơi con người không có

đặt chân đến, không có sự sợ hãi, lìa bỏ sự đắm vào sắc, thường thích

tịch tĩnh. Ngài thuyết pháp cho chúng sanh, nói rộng như trong khế

kinh.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Cây cối sanh hoa quả

Phân biệt, thích nhàn tịnh

Nơi đó cầu giải thoát

Khi ở chỗ nhàn tịnh

Viên quán, hoa Mạn Na

Hoa xanh xanh rộ nở

Cho nên ở chỗ ấy

Không tiếng không loạn tưởng.

Bấy giờ đức Thế Tôn dùng cỏ rải trên

mặt đất, là không có trần cấu, không tham đắm trang sức, hết sức mịn,

mềm, trơn, thiện sanh vi diệu . Nếu ai thấy hình của Ngài , ngắm mãi

không chán, thảy đều quan sát, không cao không thấp, tư duy như vậy

thay nhau nương tực. Danh sắc lục nhập hiện ra nơi Ngài không cùng

tận, hoặc dùng cỏ rãi mặt đất, luôn luôn hàng phục chúng, cho nên trải

cỏ để ngồi mà không có dục tưởng, lấy cỏ làm nệm, cũng không có kiết

sử, thảy đều thanh tịnh.

Ngày xưa chư Phật đã tạo công đức ,

cũng không nhiếp thủ, không tham trước, được chứng quả, đều đem hồi

hướng, cũng không não hại làm chúng sanh ra cỏ kiết sử,tề chỉnh, không

nhàu nhè, dựa vào chúng sanh cũng không bị ấm cái ngăn che, được tam

muội chứng thông, nằm hông phái hữu sát đất, Ngài ngủ nghĩ không lâu,

liền ngồi dậy đi kinh hành, tu đạo. Nhờ vô giác tam muội cho nên hông

bên phải của Ngài nằm sát đất, vì muốn hàng phục oán địch nên ngồi

trên tòa sư- tử, đắm vào loại áo tơ mịn 5 màu, hiện sắc không phải là

sa môn chân thật, không nhiễm trước hình sắc mà tu hành phạm hạnh, dựa

vào  chúng sanh, cầu tâm giải thoát.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Chúng sanh không căn lành

Tâm đã tạo hạnh lành

Lành thay, đại pháp nghĩa

Nay đối chúng Như Lai

Nhờ  công đức họ thích

Tâm vốn tự giác tri

Không có ai hơn Ngài

Lấy cỏ trừ ái dục.

Ðức Thế tôn sao gọi là ( biết rõ) các

căn?

– Ðó là  ngày xưa Ngài  tạo

ra căn như vầy, khí vị tương ưng, vì đạo cho nên sanh căn này, hàng

phục điên đảo, muốn sử các căn thuận dòng, tương ưng với sanh tử. Các

căn này khởi lên hạnh bất tịnh, nương vào các duyên khác. Các căn này

tham trước thế gian, cũng nhiễm trước dục lạc. Các căn này khởi lên

các thế lực, tất cả kiết sử hẫy hừng. Các căn này xua đuổi thân lưu

chuyển mãi không bao giờ  dừng nghỉ. Các căn này không thành

tựu đại nghĩa. Các căn này mê hoặc, trải qua các cảnh giới. Các căn

này giống như kiếm nhọn làm thương tổn thân mình, các căn này gây ra

khổ não, các căn giống như ghẻ lở, chảy các kiết sử. Các căn này giống

như bệnh tật, không có sức lực. Chúng không bao giờ nhàm chán, biết

đủ, thường mong cầu không thôi. Các căn này không bao giờ dừng nghĩ,

luôn luôn khởi ra các kiết sử. Các căn này giống như thuốc độc, không

cắt đứt được gốc khổ . Các căn này không nghe lời dạy bảo, cùng tương

ưng với các điều  ác. Các căn này không giấu kín, bị cảnh giới

gươm đao trói buộc. Các căn này không được gìn giữ, khí vị không đầy

đủ. Các căn này không có tâm, trôi lăn theo cảnh giới, vì các căn này

không tu hành, lửa dục đốt cháy mãi theo cảnh giới. Các căn này có các

khổ não rong chơi các cảnh giới khác làm cho tất cả thân tâm đều khổ.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Căn, ở các cảnh giới

Tâm thường bị đốt cháy

Như Lai dạy lành thay

Không có các căn ác

Giống như  hòn sắt nóng

Bị điều ác chế ngự

Ðưa đến chỗ an ổn

Huống phải có cảnh giới?

Ðức Thế tôn làm sao để biết tâm?

– Ðó là tâm nương nơi cảnh giới sanh

trưởng tăng ích. Tâm ấy loạn tưởng, không định. Tâm này giống như gió

bão. Tâm này không nhàm chán duyên ác, nên chiêu cảm tai ương. Tâm này

chạy xa giống như mộng tưởng. Tâm này tham trước cảnh giới giống như

con khỉ. Tâm này làm các thứ tham trước tự nhiên, giống như cánh con

chim khổng- tước thường ngó lại bóng mình. Tâm này rong chạy xa vời,

tư duy tiền tài sự nghiệp. Tâm này khởi ra các sự ngăn che, cũng như

ngựa hoang không biết mệt mỏi.Tâm này khó chế ngự chạy theo các cảnh

giới. Tâm này giống như  vua thường làm theo ý mình.

Bấy giờ liền nói bài  kệ:

– Rất thâm diệu đệ nhất

Dạ Xoa, Tu Kiền Ðạp

Họ được sự buông lung

Thế gian không ánh sáng

Tâm trí không hạn lượng

Ba đời không tự giác

Tự nhiên có niệm này

Ta làm ánh sáng pháp.

Bấy giờ đức Thế tôn làm thế nào để tung

rãi sự giác ngộ ở thế gian?

– Ðó là thế gian không có gì để nương

tựa, tham đắm thân mình. Ðời này tâm không có chỗ nương tựa, tham đắm

cảnh giới, đời này các nghiệp nướng tựa các thứ tà kiến như vậy. Ðời

này đã tạo ra tự nhiên. Ðời này đọa vào đường tà, trôi lăn trong đường

ác. Ðời này sống trong đường ác như con  khỉ. Ðời này không có sự

chiếu sáng, bị ngủ ấm che lấp. Ðời này mù lòa tăm tối không có con mắt

trí tuệ. Ðời này bị đói khát, bị khát ái không biết chán. Ðời này bị

đốt cháy, các thứ kiết sử trói buộc. Ðời này ít vị ngọt, giống như con

ong hút hoa. Ðời này không thể nương tựa, sẽ đưa đến bại hoại. Ðời này

là cuộc viễn du, cỡi lên xe mà đi. Ðời  này bị trói buộc, phải

sống trong sanh tử. Ðời này dẫn đến các thứ khổ não, sanh, già, bệnh,

chết. Ðời này chẳng vi diệu, chắc chắn phải bại hoại. Ðời này không có

sự cứu hộ, bị sự  thống khổ bức bách. Ðời này chẳng phải do ta

làm ra, chắc chắn phải  bỏ mà đi. Ðời này là một bộ máy triển

chuyển nương nhau mà tồn tại. Ðời này các thứ hành động đều dẫn đến ác

xứ. Ðời này như chuyển hóa hiện ra sắc tượng. Ðời này là vô ích sanh

ra các bậc bại hoại. Ðời này  do hành động cẩu thả nên không thể

nương tựa. Ðời này khó giác ngộ, không có cảnh giới.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Chúng- sanh bị khổ não

Lấy trí tuệ cầu đạo

Dần dần được ích lợi

Nó chắc chắn bại hoại

Thấy thế gian không thật

Quán sát chỗ thân cận

Muốn yên thân mạng mình

Nên tịch diệt là vui.

Thế nào là trong đời này vượt qua

khỏi con đường lầy lội?

– Giống như hạt sen trong nước kia,

trong lúc đó mầm mộng sinh ra dần dần lớn lên, nó cũng như vậy, năm vị

đều chết để thức xứ vãng sanh, bị hành động hữu vi tạo ra, vây quanh,

nhờ gió lửa mà thành, bị nước kiêu mạn tưới lên, bị chết, ngay ở

khoảng giữa lại sanh ra mầm mộng. Giống như mầm mộng (của cây) sanh

ra, ở đây cũng như vậy, vì mầm mộng sanh ra cho nên chẳng phải đoạn

diệt thường trú. Giống như người trước tiên xem mầm ruộng, ở đây cũng

vậy, vì chúng sanh ấy bị trói buộc, cho nên chẳng phải đoạn diệt mà

hữu thường. Giống như mặt đất bị gió thổi, ở đây cũng vậy, tứ đại kiên

cố thọ các khổ não, ở đây cũng vậy, cho nên tất cả đều tự nhiên. Giống

như hoa sen sanh mầm mộng tự nhiên không hư hoại. Cho nên tất cả chẳng

phải tự nhiên, một nghĩa huân tập, giống như tứ đại bên ngoài bị gió

thổi, lại không còn tạo ra tứ đại này nữa, ở đây cũng vậy, cho nên đối

với tất cả pháp cần phải xả ly. Giống như đối với các hành của loài

hữu tình. Ở đâu  cũng như vậy, cho nên pháp này giống như sự

tương tợ của cái mầm mộng và hay giống. Ở đây cũng vậy, tướng của đại

nhân không thể hủy hoại. Như vậy tánh đã tạo ra giống như hạt sen sanh

mầm mộng. Vì vậy vô số điều ấy cũng không có sự hữu sanh. Giống như

mầm mộng kia khi sanh ra, không có từ đâu mà đến. Ở đâu cũng vậy, cho

nên không đến không đi, giống như khi nó đi thì không có chỗ

dừng nghỉ. Ở đây cũng vậy, cho nên không có tru xứ . Giống như mầm

mộng kia đều lớn lên, dần dần nở hoa, ở đây cũng vậy, không cao không

thấp, giống như mầm của hoa sen dần dần lớn lên. Ở đây cũng vậy, đã

tạo mầm mộng trong bào thai thì dần dần sẽ lớn lên, giống như hoa sen

lá xanh mởn mởn, thật đáng yêu, ở đây cũng vậy các hành động đã tạo ra

thật đáng khả  kính, giống như khi nó hành thực, ở đây cũng vậy ,

khi con người sắp chín mùi, thì tóc, lông, móng, răng và năm căn đều

phải xả bỏ, 6 tình suy hao, ý căn tán loạn, để bỏ cái  thân này,

giống như cái hoa kia, chắc chắn sẽ chín mùi,  giống như dưới ánh

sáng mặt trời, sắc hương rất vi diệu, ong chúa du hành, nó hết sức vui

thích. ở đây cũng vậy ,  khi mới sanh ra, tứ đại như ánh sáng mặt

trời chiếu soi, thai thành hình có cảm giác, cùng nó đồng loại, cho

nên kiêu mạn đều cùng nương nhau, hết sức ái kính, đói khát, sanh tử

gọi dục là vui. Kẻ ngu si ấy có cái tưởng điên đảo như vậy, ở đây cũng

vậy , trong tất cả thời tiết không thoát khỏi già và chết,  giống

như thời tiết ấy không  có năng lực, bị gió nóng thổi, phải xả bỏ

xa lìa tất cả, hoa quả đều phải xa lìa, cũng không sở duyên, cũng

không có ong, cũng không có sắc đẹp, không làm người ta yêu thích . Ở

đây cũng như vậy, dần dần làm hao giảm ở trong cuộc sống này không có

thế lực. Ai có mạng sống tồn tại, thì trong và ngoài đều có  sự

tổn giảm không còn sức lực trai trẻ khỏe mạnh nữa, tất cả đều phải

chết chóc, không có cành nhánh, không có  răng tóc, không thấy

không nghe, không hương không vị, không còn trơn mịn, cũng không xúc

cảm , thân thể tàn hoại, những tánh kiêu mạn đều đã hết sạch, cũng

không có vị để đắm trước, không có ý hẫy hừng, đã vượt qua sắc, da

mồi, mặt nhăn,  không còn sức trai trẻ khỏe mạnh nữa, đã có sự

già này, không còn yêu các sắc bại hoại nữa. Các người nam người nữ vì

đắm trước nên bị tổn hại. Giống như cây khô mục, cũng không có hương

vị, mỗi mỗi đều phải tan nát ly biệt. Ởø đây cũng vậy , mạng căn đã

chấm dứt, phải đem đến giữa gò mả. Giống như hạt sen kia, sau khi

thành  thục lại sanh ra mầm mộng. Tướng này cũng như vậy, luôn

luôn thọ hữu. Giống như chúng sanh loại tưởng về hoa cành bại hoại ấy.

Bấy giờ liền nói bài  kệ:

– Cho nên phải bỏ hữu

Như sanh trong bào thai

Muốn cầu mầm mộng sống

Muốn được đến bĩ- ngạn

Cũng phải quán hoa này

Siêng năng cầu tịch diệt

Biết vui, không , vô hữu

Phải nên tự ý cầu.

Ðức Thế Tôn nói biển ấy nghĩa thế nào?

– Cái thứ nhất gọi là độ chúng sanh đến

bĩ- ngạn, suy tư công đức tăng ích vô lượng, thanh tịnh không tỳ vết,

có đại trí tuệ, giải thoát, không có tâm oán hận. Thứ nhất được giải

thoát, nhờ khéo giác quán không lìa thiện căn, danh tiếng đồn xa, trí

huệ  trùm khắp, các thứ hương thơm lan xa, giống như cái cây tươi

tốt, thất giác ý, khéo phân biệt vô thường, khổ, không, vô ngã, đã độ

thoát trí huệ, trăm phước đầy đủ, thường nhập tam muội, không có loạn

tâm, khuyến trợ chúng sanh, lam cho họ phát tâm thiện, hay thành tựu

tất cả mọi thứ tam muội,  là hàng tối đệ nhất trong những người

học và vô học, tung rãi chánh pháp chưa từng mệt mỏi, bình đẳng hóa

độ, nói lời chân chánh, nhu hòa, thanh tịnh không tỳ vết, không có

dâm, nộ,  si, có công đức số một trong đại chúng, tung rãi lòng

từ đến tất cả, an lạc, dừng nghỉ, giáo thọ cảnh giới, thường nghĩ đến

sự cung kính, công đức vô cùng tận. Ngay khi ấy, trong 91 kiếp, đức

Thế Tôn dần dần thành tựu đức này , giác tri tất cả nghiệp sâu xa,

muốn khiến cho tất cả quần sanh, đồng hưởng một vị, Ngài thuyết pháp

không sai thời tiết, thường cùng tương ưng với chúng sanh,  ,

thập lực, châu báu, đầy đủ các thứ châu báu, nương tựa 4 vô sở úy, ở

trong 4 đại, vì các chúng sanh nên không lựa chọn cao hay thấp, Ngài

đã độ đời bằng tâm pháp, không có  tâm tăng giảm.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Cho nên phải cầu độ

Biển Như lai vô lượng

Ðã vượt đến bĩ- ngạn

Vì có khổ, vui này

Ân cần với đạo sư

Cho nên con lạy Phật

Công đức phước vô lượng

Nên cầu chỗ an ổn.

Như lai là chiếc thuyền vì sao như vậy?

– Ðó là Ngài khéo tạo quả báo chắc

chắn,  tập hợp chúng không có chống trái, các hạnh đầy đủ, các

điều ác vĩnh viễn chấm dứt. Ngài dùng cấm  giới là cam lồ số một

để che chở thân, không đoạn diệt tưởng hữu  thường, đã an trụ

tịch tịnh được đứng ở bĩ- ngạn thường yêu thích nhẫn, không khởi tâm

sân hận, phân biệt năm căn đẳng kiến, không có tư tưởng khác,

các thứ thanh tịnh, giải- thoát, không, vô nguyện, vô tướng; Tam tam

muội đầy đủ, Ngài thường ôm lòng hổ thẹn, không còn do dự, thiền tịnh

về tứ đẳng  ( tứ vô thượng tâm) vô sắc tam muội các hạnh, thảy

đều phân biệt không có hạn lượng,  quán ố lộ bất tịnh, nhãn trí

đệ nhất, thường hiện trước mắt, đối với dâm có giác tưởng thấy đều là

bất tịnh, thường nghĩ xa lìa, dùng kim cang tam muội tung rãi hiển

hiện, có vô lượng phương tiện muốn cứu độ chúng sanh, giác ý quý giá,

cùng tương ưng với trí tu hành đạo giải thoát, không có tai hoạn ,

sanh, lão, bệnh, tử, Ngài lại thọ thai là muốn cứu độ chúng sanh, đối

với công hạnh ba đời đầy đủ, không thể cản trở phá hoại, không ưa

thích tất cả những việc thế tục. Quán tất cả tướng mong được xả ly,

tâm không có tăng giảm như vậy, có thể độ thoát tất cả chúng sanh, lấy

Thập lực làm thuyền bè mãi mãi cứu độ chúng sanh, đưa họ đến bờ bên

kia. Thường có cái quán này, không phải vì thân mình. Ngài là Thanh

văn bậc nhất nhập vào tam muội quán khắp, làm nhiều phép quán, thừa sự

cúng dường,  tràng phang lọng hoa, dùng tam tam muội ( không, vô

tướng, vô nguyện tam muội) làm ấn của Phật , dùng Chiêm đàn lạnh xoa

vào thân, dùng 5 phép thần thông suốt quán, các thứ hương bay khắp,

lấy 4 vô sổ úy làm tù và, đầy đủ khuông trống, không có sức mẻ, Vô-

thường, khổ, không, vô ngã, muốn được thoát ly khỏi biển sanh tử, hàng

phục chúng ma, khiến cho tan nát, cùng tận chỗ vô vi. Phân biệt pháp

tương, tất cả đều không thọ, không độ, diệt được thức xứ,  không

còn khổ, vui, đạt đến Niết- bàn cỡi lên xe phước vì 4 bộ chúng, được

hoan hỷ, nhảy nhót không kềm chế được, dùng thuyền bè của thân, khẩu,

ý thiện và  thập lực để chuyên chở chúng sanh, đều đến được chỗ

Nhất- thiết cam lồ Niết- bàn.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Khổ hạnh vô số kiếp

Khéo đến chỗ an ổn

Ngài với tâm hoan hỷ

Tất cả đều kết thúc

Tạo thuyền bè phước đức

Nhằm cứu vớt ba đời

Mau vượt bờ sanh tử

Diệt tận mới là vui

Bấy giờ đức Như lai có mặt trời như

vầy: Ðó là thiền hành đầy đề tứ- đẳng (Từ, bi, hỷ, xả) không có sức

mẻ, không có hành động ô uế, khéo hộ trì tất cả giới, tiếng tăm đồn

khắp, tất cả chúng sanh đều kính ngưỡng khiến cho họ được ưa thích sự

tịch tịnh, tâm được hoan lạc trong vô số trăm ngàn kiếp tu hành Khổ,

Tập, Tận, Ðạo hiện đệ- nhất- nghĩa, dùng trì huệ chiếu sáng để trừ

bóng tối ngu si, tiêu diệt các khổ, du hành trong chúng sanh, thảy đều

thành tựu Thập- lực- vô- úy, ý dõng mãnh đối với ba ngàn đời thảy đều

phá hoại, thương xót che chở cho người không vượt qua, trí không thể

phá hoại.

Bấy giờ đức Thế tôn đối với hạng người

đó hiện ra như mặt trời sáng, đầy đủ hạnh vô lậu, cỡi lên xe Ðại-

thừa, điều ngự vô- úy, như gió thổi bườm. Vì nghĩ đế chiếc xe cùng

tương ưng với chúng mà hiện ra trước mắt, dùng đẳng chí (Chánh định)

đối với chúng đều có đầy đủ Ðẳng- chí- tam- muội ( Chánh định) tư duy

tất chúng sanh loại. Ngài đối với ba đời chúng sanh có đầy đủ sự che

chở giúp đỡ, họ đều vâng theo ý giáo của Ngài, không có lòng dục, nộ,

si, kiêu mạn, xả ly các kiết sử, chúng trời người đem hoa đến cúng

dường,  không có 5 thứ ngăn che, lấy tín tài tung rải tất cả

chúng, đều khiến cho họ giác tri, không có trần cấu, các kiết sử không

làm ngăn ngại.

Ðức Thế tôn làm mặt trời chiếu sáng như

vậy:

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Ðã đầy đủ trăm trí

Hiện ánh sáng ba đời

Vô số, trăm kiếp hạnh

Ðã vượt qua bờ này

Hoàn hảo với chúng sanh

Con lạy bậc ánh sáng

Diệt ngu si tối tăm

Con lạy đấng Huệ Nhật

Vì sao đức Như lai có hình tượng giống

như hoa sen?

– Bỡi vì Ngài có công đức bậc nhất mà

thành, đối với ba cõi, Ngài có đức tin được độ thoát, đối với chúng

sanh thanh tịnh đẳng trí phổ biến châu tát, nhờ sức mạnh tinh tấn được

đến bĩ- ngạn, tiêu diệt mây mù, thiền duyệt đều được đắc độ, niệm giải

thoát không có các tưởng, nhờ quán mà chấm dứt các thứ tai hoạn ô uế,

cũng không có ý khác, Ðẳng kiến đầy đủ, thảy đều thành tựu,

thảy đều biết rõ, nhờ  hương giới định thơm ngát 4 phương, dùng

ánh sáng thanh tịnh hủy hoại chúng sanh loại.Giống như loài ong hút

bao nhiêu loại mật chúng đều phân biệt được, rõ biết đối với tam- hữu

đều được giải thoát, chúng sanh đều được hy vọng Ngài dùng các thứ

phương tiện muốn cho họ được an ổn, quán sát sâu xa không nhàm chán,

tất cả căn không khuyết lậu. Ngài chấm dứt tai hoạn dâm, nộ, si, trong

tâm chúng sanh, làm cho không còn bốc cháy nữa, hết sức thanh tịnh,

mềm mại và được độ thoát.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Ðã sanh ra thanh tịnh

Ðủ vô số công đức

Muốn được vui tịch tịnh

Hãy hay giác ngộ chúng

Chính mình được khen ngợi

Sắc vi diệu bậc nhất

Tối thượng giữa loài người

Nay con cúi đầu lạy

Cúng dường hoa khó sánh

Vi diệu tối đệ nhất

Chúng sanh được thanh tịnh

Nên gọi Thường Hữu Thanh

Cùng thế gian tương ưng

Hương lành rất vi diệu

Ðược người đời khen ngợi

Vô Trước Ðại Thần Tiên

Bấy giờ bậc Nhất Thiết Trí có đám mây

mù như vầy, đó là trong 91 kiếp Ngài đã tu hành tư duy bất tịnh, thần

lực đã chế ngự, lời nói ra không có khác nhau, sạch hết các ái dục,

không còn sầu lo,  đối với các thứ Tam- muội được đến bĩ- ngạn,

lấy tâm đại từ bi làm cho chúng sanh đạt được công đức, đầy đủ trăm

phước, khiến cho họ đạt được tịch tịnh, dùng quán tâm mà quán cúng

sanh. Ðối với các chúng nhân dân, A- tu- luân, quỷ thần, đối với ba

đời mà thực  hành lòng từ, đều khiến cho họ được thanh tịnh, mát

mẻ, được giải thoát môn, đế chỗ giải thoát. Lại dùng ánh sáng trí tuệ,

rửa sạch chúng sanh làm cho thanh tịnh, dưới đến người nam người nữ

đều được thiện lợi, nơi đó du hành được các nhẫn nghiệp, được pháp

thậm thâm, rành pháp chúng sanh, mà trồng căn lành. Chúng sanh đói

khác vị ngọt cam lồ, lo chúng không được độ thoát, nhờ pháp tu hành

khiến chúng sanh giác ngộ, tất cả hành hữu vi thảy đều vô thường,khổ,

không , tất cả pháp ngã, Niết- bàn là vui đệ nhất, bình đẳng độ thoát

sự khổ vui ấy, khéo phân biệt được đầy đủ ngôn ngữ, đối với trong các

chúng khen ngợi pháp lành, trồng gốc giải thoát, pháp dâm, nộ, si,

kiêu mạn, thảy đều lìa bỏ, dùng tâm kim- cang vô- úy, độ thoát tai

hoạn cần khổ của chúng sanh, với trong chúng khác, bậc Nhất – Thiết-

Trí làm cho họ thương yêu tất cả, huệ thí tất cả mà không đắm trước,

cho nên con chắp tay đảnh lễ bậc cam lồ.

Bấy giờ nói  bài kệ:

– Công đức hiện ánh sáng

Nên phát tâm hoan hỷ

Ðã được vô- sở- úy

Ðã hàng phục bên ngoài

Mây thập- lực  vô song

Nói cam lồ trừ khát

Là mây Nhất- thiết- trí

Vì vậy uống cam lồ

Bấy giờ đức Thế tôn có ngọn lửa như

vầy: Cái gọi là điều Ngài mong thực hành, đó là chúng sanh loại đều

mong cầu hỷ lạc, giải thoát, được 4 đẳng tâm, sở cầu đã được độ thoát,

đầy đủ Ðệ- Nhất- nghĩa cùng trí tương ưng, Tam- muội biến khắp tất cả,

có thần lực ấy, các thứ danh văn, đầy đủ các căn lực, tam muội sâu xa

(Ðẳng chí), có năng lực ấy, trăm ngàn vô số loại, căn, giới tất cả

pháp này được tự tại, bậc tối tôn ba đời lấy  oai thần thập lực,

được vô sở úy. Ðó là giải thoát thứ nhất, được ánh sáng đệ nhất, sự

không tịch đệ nhất, có đức như vậy, tung rãi pháp sâu xa, đối với

chúng sanh thì dạy dỗ bảo họ thực hành đức nhẫn nhục, vượt qua sự sân

hận, lời nói êm dịu không làm thương tổn ai, diệt trừ tất cả kiết sử,

đối với hàng học và vô học, trong bốn bộ chúng đã khéo tu hành. Chỉ

dạy sự khổ báo là như vậy. Công đức của Ngài thật vô lượng, thành tựu

trí, hướng đến cửa Niết- Bàn, mà được cúng dường, tôn trọng bậc nhất,

tươi mát chúng sanh. Vì vậy con chấp tay đảnh lễ ngọn lửa của Phật.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Hay thiêu đốt  cỏ cây

Lửa Phật, vi diệu nhất

Lửa Phật đã diệt hết

Vì có công đức quý

Lửa tối thượng, không bờ

Cho nên con đảnh lễ

Không còn sanh khổ, vui

Lưu bố nơi thế gian.

Bấy giờ đức Thế tôn có viên quán này

rất nhu nhuyến, thành tựu cấm giới, ngay nơi đó không có 5 sự ngăn

che, cũng không có  đá, cát ô uế, cũng không có núi non, tất cả

gốc rễ các pháp đều được tự tại, đại từ bi thanh tịnh, không có cấu

uế, tự mình hết sức vui sướng, đều đến bĩ ngạn. Có sự tư duy công đức

như vậy,các hạnh thuần thục, việc làm có thế lực, thành tựu căn bản

thiện, cũng không di động đối với pháp nhẫn, không còn hồ nghi, cái

thấy bình đẳng, tám hiền thánh đạo đều được đầy đủ, được các sự cúng

dường, trăm hạnh vô số không thể kể hết. Giới, tam  muội, đầy đủ

thập lực, không còn hồ nghi. Các sự ngăn che (ấm cái) Ðã giải thoát

thanh tịnh, đã phát thệ nguyện, quả, cành, lá sầm uất, Ðối với chúng,

sanh ra quả,sanh ra trăm ngàn rừng tam muội đều được sầm uất, cái thấy

bình đẳng, không có tà kiến, thiền vô  sắc mà thân tự vui, từ bi

hỷ hộ, thường che gở chúng sanh, ngay khoảng giữa, phân biệt 7 giác ý,

dứt tâm, đệ nhất quả, tàm quý vây quanh, thường niệm huệ thí, vì cầu

sự xuất yếu nên có đám mây mát mẻ này, dùng sức nhổ gốc các kiết sử,

có sự dũng mãnh này là muốn được giải thoát, công đức không thể hủy

hoại, thiện pháp tập trung nơi Ngài , trừ dâm, si, nộ, cho chúng sanh,

được vô sở úy, giống như A- Nhã- Câu- Lân, Xá Lợi Phất, Ðại Mục Kiền

Liên, Ca Diếp, Ca Chiên Diên Tử, A Na Luật, Nan Ðề, Kim Tỳ La, Nan Ðà,

Ly Việt, đối với trong vườn thanh văn, làm vua của thanh văn, công đức

không gì bằng, ao tắm thanh tịnh, tung rãi tất cả thiện, ba đời tán

thán; Cho nên con chắp tay cúi lạy Ngài .

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Khéo che chở ba đời

Hoa giác ý đẹp thân

Vua trong chúng Thanh văn

Nên cầu nơi an lạc

Vì mầm mộng chúng sanh

Thành tựu quả giải thoát

Không uế sanh công đức

Sẽ được chỗ an lạc.

Bấy giờ đức Thế tôn có cái “ không “

như vầy: Ý đồng một sắc rộng rãi vô biên cho nên gọi là không , đoạn

các  ái dục tất cả đều không trụ, dùng quả báo của  trí,tất

cả đều thắm nhuần, không có các sự trói buộc, cũng không có các sự

ngăn che, lấy tam muội chánh thọ độ các trần cấu, khéo xuất yếu lấy

trăng thanh tịnh giải thoát làm ánh sáng lành, lấy công đức vô lượng,

ý chuyên nhất sanh nghiệp, tu một đời thanh tịnh, trong tâm thường

hoan hỷ, mắt trí huệ thanh tịnh, nên cảnh giới thanh tịnh, nhờ đoạn

các kiết sử nên không đắm trước, vì đã được lòng đại từ, cho nên tất

cả đều không có xứ sở,vì ý phân biệt, cho nên các thứ đều được thành

tựu vì được cúng dường cho nên không nhiễm kiết sử, vì nương vào tâm

này, cho nên không bị tịnh  hay bất tịnh làm nhiễm ô tâm mình,

nương tựa chúng thanh văn cho nên có các thứ chim tụ lại, nhờ chí quán

đầy đủ cho nên sự vi diệu không cùng tận, nhờ rừng tam muội, cho nên

các ngôi sao xoay quanh, nhờ dùng chánh pháp để hàng phục địch bên

ngoài cho nên kho Ïcó thể trù lượng, thường quán như vậy, giống như có

người được 5 hoan hỷ, cứu cánh nghiệp của mình, chắc chắn không còn

nghi ngờ mà làm thối chuyển chỗ ở của mình.

Bấy giờ nói bài kệ:

– Niệm ái lạc hoan hy

Nếu có bao nhiêu sắc

Tất cả được đẳng ý

Ðã đạt đến bĩ- ngạn

Không có các trần cấu

Ðều có thể phân biệt

Muốn có được khen ngợi

Không có tâm hỷ lạc

Bấy giờ đức Thế tôn có bánh xe như vầy:

Ý đình chỉ đầy đủ căn, lực, giác ý không còn khuyết lậu, đều tự trang

nghiêm, Tứ – thần – túc tối đệ nhất, tứ – ý – đoạn, khéo trang nghiêm

thân, miệng khéo thuyết giáo truyền bá, Thất giác ý, đẳng kiến mà được

giải thoát, nhờ chỉ quán nên không có suy ái, đã độ tam muội ấy nên

được vô- sở- úy, vì rống lên tiếng rống sư tử cho nên không còn sợ

hãi, biện tài vô ngại, được tín hoan hỷ, tinh tấn không có tâm niệm

giãi đãi, nhờ  vượt qua mọi cảnh giới của ma mà không có dục ái,

công đức đầy đủ, tiêu diệt các đường ác, quả tam thừa vi diệu , khéo

thành tựu đệ nhất, diệt các ma chúng, ba dục vĩnh viễn chấm dứt, các

sự cầu lo khổ não, vĩnh viễn chấm dứt không còn, cũng không có hữu ái,

cũng không có ngủ cái, cũng không tỳ vết 6 uế,  cái gì nương nơi

thân đều xả ly hết, trừ khử hồ nghi, không có ngu si, có giác có quán

cũng không có kiêu mạn, tùy thời hứng khởi cũng không điên đảo, vĩnh

viễn trừ hết tà kiến, có oai lực, hoan hỷ, diệt trừ kiết sử, hàng phục

chúng ma.

Bấy giờ liền nói bài kệ

– Mọi người đều cúng dường

Che  chở người cô thế

Pháp luân không ai bằng

Ðã có danh tiếng này

Cứu độ các chúng sanh

Chuyển Pháp luân trước ma,

Trời người đều khen ngợi

Ngài là bậc đệ nhất

Bấy giờ đức Thế tôn nhờ loại kim cang

gì mà hàng phục được các ma?

– Ðó là bấy giờ đức Thế tôn cỡi lên xe

cấm giới,  mặc áo giáp thệ nguyện rộng lớn, có các sức  mạnh

nhẫn nhục, dùng đám mây lớn làm dù lọng thanh tịnh, dùng không kiết

sử, ủng hộ vô dục, chấp trì đẳng kiến, nhờ Tứ- thiền mà tham ái và ngã

mạn được giải thoát thanh tịnh. Ðẳng chí ( chánh định) đẳng ngữ đều

được thanh tịnh, nhờ trí biện tài mà thần túc trang nghiêm. Tự giữ ý

chuyên nhất nên giải thoát kiên cố, không có dâm, nộ, si, dùng giác ý,

giải thoát làm ngọn đuốc sáng, tất cả đầy đủ, không có 3 ái, độ tất

kiết sử,  sức mạnh không thể phá hoại, đạt đến biển Niết- bàn

không có tai hoạn thế tục, dùng trí huệ kim cang, lại dùng trí nghiệp

diệt trừ các đường ác, thập lực, giải thoát, tứ- vô- sở- úy, hàng phục

điều vốn đã tu tập, hành không  bại hoại. Tất cả các loại sắc

tượng thảy đều thành tựu, diệt trừ các chúng ma, cũng không đắm trước.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

– Các thứ đế khủng bố

Hàng phục các ma chúng

Các chúng sanh có tưởng

Nhờ hành tam- muội này

Ý tinh tấn kim cang

Và các trần cấu khác

Ðều đoạn hết kiết sử

Nên cúi lạy Mâu- Ni.

Bấy giờ đức Thế tôn vì sao dùng pháp vũ

để mưa pháp?

– Ðó là chuyển pháp luân bất tử, ở

trong 8 bộ chúng mà tán thán pháp này. Ví trong trăm kiếp Ngài đã cầu

Thiện hạnh để tu hành, đối với bánh xe từ kiên cố, pháp thanh tịnh như

vậy. Sự kiên cố của hiền thánh,  an trụ nơi xuất gia mà quán, có

đại oai thần, không đắm trước, lại dùng nhân lực của nhẫn trí nên đều

được cửa giải thoát kiên cố, có phương tiện ấy,  ở  nơi đông

tây được sự vi diệu. Ngài có của cải thật nhiều, ngồi dưới gốc cây hết

sức  đoan chánh, chư thiên đứng đầy hư không, Ngài ngồi quán sát

về phương Ðông.

Bấy giờ đức Phật thật vi diệu, ở trong

khoản giữa, có sự hoan hỷ như vậy, rải hoa tán thán. Lúc Ngài quán sát

hoặc chúng A- tu- luân nghe đức của Ngài, và các thần tiên như vầy:

– Ngày xưa đức Phật đã tạo tràng hoa

sen thật đẹp tán thán Phật Ðịnh Quang, Phật  Tùy Diệp, đối với

đại  chúng ấy tâm Ngài được tự tại bậc nhất.

Bấy giờ đức Thế tôn Thích Ca Văn là bậc

nhất- thiết- trí, được chúng chư Thiên hoan hỷ. Tất cả đều do đức Phật

đã tạo ra. Ngài giống như Chuyển-luân-thánh-vương được tự tại đối với

cảnh giới. Ðức Thế tôn cũng lại như vậy, đối với trong pháp vô lậu,

Ngài đã được tự tại, giống như Chuyển-luân-thánh-vương tự tại đối với

cảnh giới. Các chúng sanh cùng nhau đấu tranh thì Ngài có thể làm chấm

dứt. Ðức Phật Thế tôn cũng lại như vậy, Với trong chúng Thanh-văn có

chúng sanh nào có tâm hồ nghi đối với chánh pháp, Ngài làm cho đều

đoạn trừ. Giống như vua Chuyển-luân-thánh-vương có của báu đều có thể

đem bốÏ thí. Ðức Phật cũng lại như vậy, với những chúng sanh thiếu của

báu thánh hiền, Ngài liền đem Thất (thánh) tài mà huệ thí cho. Giống

như Chuyển-luân-thánh-vương dẫn dắt chúng sanh, chỉ cho họ chánh pháp.

Ðức Thế tôn cũng lại như vậy, chỉ cho chúng sanh đến đạo Niết-bàn.

Giống như Chuyển-luân-thánh-vương xuất hiện ở thế gian, những chúng

sanh bị nhốt trong lao ngục đều được thả ra. Ðức Phật Thế tôn cũng lại

như vậy, khi xuất hiện ở thế gian, chúng sanh ở trong lao ngục sanh tử

đều được giải thoát.

Bấy giờ liền nói bài kệ này:

– Pháp vương là Ðệ nhất

Ngài thương xót chúng sanh

Nên thờ cung kính Ngài

Công đức Ngài như vậy

Không ai quý hơn Phật

Phật che chở ba cõi

Ðộ người không được độ

Giác ngộ người không giác.

Bấy giờ đức Thế tôn có cái thành như

thế nào?

– Ðó là trí tuệ  chỉ quán của 4

hiền thánh, với chỗ giới định, thiện tướng vô vi hạnh, lấy trí tuệ làm

thành quách, lấy tam- muội để đuổi quân địch, lấy cửa giải thoát làm

cửa ngõ, lấy cái thấy bình đẳng làm ngã tư, ngã tắt, lấy niệm làm

tường vách, lấy bình chỉ ý làm hào, lấy ngũ căn làm nhà, lấy thiền làm

phòng ở, lấy hổ thẹn tự ngăn che để chỉ đường, lấy thần túc nên du

hành không bị chướng ngại, lấy hoa giác- ý để tự trang sức, lấy quả

chân thật làm hạnh, lấy hiền thánh Ðệ nhất mà tự vui thích, Ngài rất

an lạc, dạy bảo chúng sanh, đều được tế độ.

Tôn giả Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, có

vô số chúng Thiện- tưởng, thường du hành giáo hóa, đầy đủ điều lành,

thành tựu sở giác; ở trong ao đó mà tắm rửa, lấy giới làm hương xoa

thân. Lấy Tam Tam Muội ( không , vô nguyện, vô tướng) làm món ăn, lấy

pháp vị làm nước uống buổi chiều, đầy đủ 7 báu.

Bấy giờ đức Thế tôn vì đại chúng hữu

học và vô học đang đoanh vây, Ngài muốn cho họ được đến Niết bàn, đến

chỗ vô sở úy, cũng được bất thối chuyển, vô dục, đối với chúng sanh

được vô sở úy, đầy đủ pháp lực, các ấm, nhập thành tựu, không đắm

trước trần cấu.

Bấy giờ liền nói bài kệ:

Ðã chấm dứt các ác

Ðại thần tiên chế giới

Khiến chúng sanh thanh tịnh

Ðấng Thập lực đã nói

Là thành quách (chúng sanh) của Ngài

Thường sợ sanh, già, bệnh

Không đến chỗ Niết bàn

Ðều do chúng sanh khổ.

Những kinh do tỳ

kheo tăng già la sát tập thành

(Quyển Trung Hết)