Về cấu trúc và quy mô, Kinh Trung Bộ là tập hợp của 152 bài giảng có độ dài trung bình, được chia thành ba phần (mỗi phần khoảng 50 bài). Đây được coi là bộ kinh quan trọng nhất đối với những người muốn nghiên cứu sâu về kỹ thuật tu tập, vì nó chứa đựng các bài giảng chi tiết từ căn bản đến cao cấp, phản ánh đầy đủ cuộc đời giáo hóa của Đức Phật cùng các đại đệ tử trong nhiều bối cảnh khác nhau.

Về nội dung giáo lý, bộ kinh này tập trung vào việc phân tích tâm lý con người và lộ trình thực hành để đạt được sự giải thoát. Thay vì những triết lý trừu tượng, Kinh Trung Bộ đưa ra các hướng dẫn thực tiễn về thiền định (như quán niệm hơi thở, tứ niệm xứ), cách đoạn trừ phiền não và thấu hiểu bản chất của khổ. Điểm đặc sắc là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa trí tuệ sắc bén và lòng từ bi vô hạn, giúp người đọc tự mình kiểm chứng sự thật qua trải nghiệm tự thân.

Về phong cách và giá trị, các bài kinh nổi tiếng với lối diễn đạt trực diện, sử dụng nhiều ẩn dụ sống động như “ví dụ con rắn”, “ví dụ cái cưa” hay “chiếc bè” để làm sáng tỏ những khái niệm khó hiểu. Kinh Trung Bộ không chỉ là một tài liệu lịch sử mà còn là một cuốn “cẩm nang thực hành” sống động, hướng dẫn con người cách sống tỉnh thức, buông bỏ chấp chước và tìm thấy sự bình an nội tại giữa thế gian biến động.