KINH TĂNG NHẤT A HÀM · Chương 26/388
KINH TĂNG NHẤT A-HÀM (PHẦN 2)
“Tỳ-kheo chánh thân, chánh ý, ngồi bắt tréo chân, buộc niệm ở trước, không có tư tưởng nào khác, chuyên tinh niệm sự chết. Chết là mất ở đây, sinh bên kia; qua lại các đường, sinh mạng trôi đi không dừng, các căn tan hoại, như khúc gỗ mục nát; mạng căn đoạn tuyệt, giòng họ [557a01] chia lìa, không hình không tiếng, cũng không tướng mạo.
“Như vậy, này các Tỳ-kheo, đó gọi là niệm sự chết, liền được thành tựu đầy đủ quả báo lớn, các điều thiện đủ cả, được vị cam lồ, đến chỗ vô vi, liền được thần thông, trừ các loạn tưởng được quả Sa-môn, tự đến Niết-bàn. Cho nên, này các Tỳ-kheo, luôn phải tư duy không rời niệm sự chết, liền sẽ được những thứ công đức thiện này. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Kệ tóm tắt
Phật, Pháp, cùng Thánh chúng,
Cuối cùng là niệm chết;
Dù cùng trên đồng tên,
Nhưng nghĩa chúng mỗi khác. [27]
4. PHẨM ĐỆ TƯ ̉ [28] KINH SỐ 1 [557a17] Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, người có lòng nhân rộng rãi, hiểu biết rộng, hay khéo khuyến hóa, nuôi dưỡng Thánh chúng không mất oai nghi, đó là Tỳ-kheo A-nhã-câu-lân. [29] Nhận pháp vị đầu tiên, tư duy về tứ đế cũng là Tỳ-kheo A-nhã-câu-lân.
“Hay khéo khuyên bảo, hướng dẫn tạo phước và độ mọi người, chính là Tỳ-kheo Ưu-đà-di. [30]
“Trong hàng chóng thành tựu thần thông, nửa chừng không thối chuyển, đó chính là Tỳ-kheo Ma-ha-nam. [31]
“Thường bay giữa hư không, chân không đạp đất, chính là Tỳ-kheo Thiện Trửu. [32]
“Gặp dịp thì giáo hóa, ý không cầu vinh, đó chính là Tỳ-kheo Bà-phá. [33]
“Sống vui trên trời, không ở trong loài người, chính là Tỳ-kheo Ngưu Tích. [34] “Hằng quán tưởng bất tịnh ghê tởm, đó chính là Tỳ-kheo Thiện Thắng. [35]
“Nuôi dưỡng Thánh chúng, tứ sự cúng dường, chính là Tỳ-kheo Ưu-lưu-tỳ Ca-diếp. [36]
“Tâm ý lặng lẽ, hàng phục các kết, chính là Tỳ-kheo Giang Ca-diếp. [37]
“Quán rõ các pháp, không bị đắm trước, chính là Tỳ-kheo Tượng Ca-diếp. [38]
[557b01] Kệ tóm tắt
Câu-lân, Đà-di, Nam,
Thiện Trửu, Bà thứ năm;
Ngưu Tích cùng Thiện Thắng,
Ba anh em Ca-diếp.
KINH SỐ 2 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, có oai nghi đoan chánh, bước đi khoan thai, chính là Tỳ-kheo Mã Sư. [39]
Trí tuệ không cùng, giải tỏa các nghi, chính là Tỳ-kheo Xá-lợi-phất. [40]
Thần túc nhẹ bay đến tận mười phương, chính là Tỳ-kheo Đại Mục-kiền-liên. [41]
Dõng mãnh tinh tấn, cam chịu khổ hạnh, chính là Tỳ-kheo Nhị Thập Ức Nhĩ. [42]
Thực hành mười hai đầu-đà khó hành, chính là Tỳ-kheo Đại Ca-diếp. [43]
Đệ nhất thiên nhãn, thấy tận cõi mười phương, chính là Tỳ-kheo A-na-luật. [44]
Ngồi thiền nhập định, tâm không tán loạn, chính là Tỳ-kheo Ly-viết. [45]
Thường khuyên mọi người làm gương bố thí, thiết lập trai giảng, [46] chính là Tỳ-kheo Đà-la-bà-ma-la. [47]
Tạo lập phòng ốc, nhà cửa cho Tăng mười phương, chính là Tỳ-kheo Tiểu Đà-la-bà-ma-la [48] .
Giòng họ tôn quý xuất gia học đạo, chính là Tỳ-kheo La-tra-bà-la. [49]
Khéo phân biệt nghĩa, phô diễn đạo giáo, chính là Tỳ-kheo Đại Ca-chiên-diên. [50]
Kệ tóm tắt:
Mã Sư, Xá-lợi-phất,
Câu-luật, [51] Nhĩ, Ca-diếp;
A-na-luật, Ly Viết,
Ma-la, Tra, Chiên-diên.
KINH SỐ 3 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta xứng đáng nhận thẻ, [52] không trái phép cấm, chính là Tỳ-kheo Quân-đầu-bà-mạc. [53]
Hàng phục ngoại đạo, thực hành chánh pháp, chính là Tỳ-kheo Tân-đầu-lô. [54]
Chăm sóc bệnh tật, cung cấp thuốc thang, chính là Tỳ-kheo Sấm. [55] Tứ sự cúng dường, y phục đồ ăn thức uống, cũng là Tỳ-kheo Sấm*.
Hay làm kệ tụng, tán thán đức của Như Lai, chính là Tỳ-kheo Bằng-kỳ-xá. [56] Lời lẽ biện luận rõ ràng trôi chảy, cũng là Tỳ-kheo Bằng-kỳ-xá.
Được bốn biện tài, trả lời khi bị vấn nạn, chính là Tỳ-kheo Ma-ha Câu-hy-la. [57]
Sống nơi vắng vẻ thanh tịnh, không thích gần gũi con người, chính là Tỳ-kheo Kiên Lao. [58]
Khất thực nhẫn nại, không tránh nóng lạnh, chính là Tỳ-kheo Nan-đề. [59]
Tĩnh tọa một nơi, chuyên tâm niệm đạo, chính là Tỳ-kheo Kim-tỳ-la. [60]
Ngồi một lần ăn một bữa, [61] không di chuyển chỗ, chính là Tỳ-kheo Thi-la. [62]
Giữ gìn ba y, không rời khi ăn khi nghỉ, chính là Tỳ-kheo Phù-di. [63]
Kệ tóm tắt: [557c01]
Quân-đầu, Tân-đầu-lô,
Thức, Bằng, Câu-hy-la;
Kiên Lao, cùng Nan-đề,
Kim-tỳ, Thí-la, Di.
KINH SỐ 4 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, tọa thiền dưới ggóc cây, ý không di chuyển, ̣chính là Tỳ-kheo Hồ nghi Ly-viết. [64]
Khổ thân ngồi giữa trời, không tránh nắng mưa, chính là Tỳ-kheo Bà-ta. [65]
Vui một mình nơi vắng vẻ, chuyên tâm tư duy, chính là Tỳ-kheo Đà-tố. [66]
Khoác y năm mảnh [67] , không mặc đồ tốt đẹp, chính là Tỳ-kheo Ni-bà. [68]
Thường thích nơi gò mả, không ở nơi gần người, chính là Tỳ-kheo Ưu-đa-la. [69]
Thường ngồi nệm cỏ, ban ngày làm phước độ người, chính là Tỳ-kheo Lô-hê-ninh. [70]
Không nói chuyện với người, nhìn xuống đất mà đi, chính là Tỳ-kheo Ưu-kiềm-ma-ni-giang. [71]
Ngồi dậy, bước đi thường ở trong tam-muội, chính là Tỳ-kheo San-đề. [72]
Thích du hành nước xa, dạy dỗ mọi người, chính là Tỳ-kheo Đàm-ma-lưu-chi.
Ưa họp Thánh chúng, bàn luận pháp vị, chính là Tỳ-kheo Ca-lệ.
Kệ tóm tắt:
Hồ-nghi, Bà-ta, Ly,
Đà-tô, Bà, Ưu-đa;
Lô-hê, Ưu-ca-ma,
Tức, Đàm-ma-lưu, Lệ.
KINH SỐ 5 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta có thọ mạng lâu dài, quyết không chết yểu, chính là Tỳ-kheo Bà-câu-la. [73]
Thường thích chỗ nhàn cư, không thích ở giữa đám đông, cũng chính là Tỳ-kheo Bà-câu-la.
Hay nói pháp rộng rãi, phân biệt nghĩa lý, chính là Tỳ-kheo Mãn Nguyện Tử. [74]
Vâng giữ giới luật, không điều trái phạm, chính là Tỳ-kheo Ưu-ba-ly. [75]
Được tín giải thoát, ý không do dự, chính là Tỳ-kheo Bà-ca-lợi. [76]
Thân thể to lớn, đẹp đẽ khác hẳn thế gian, chính là Tỳ-kheo Nan-đà. [77] Các căn tịch tĩnh, tâm không biến dịch, cũng chính là Tỳ-kheo Nan-đà.
Biện tài nhạy bén, giải thông nghi trệ cho người, chính là Tỳ-kheo Bà-đà. [78]
[558a01] Hay nói rộng nghĩa lý, không có trái nghịch, chính là Tỳ-kheo Tư-ni. [79]
Thích mặc áo tốt, hành vốn thanh tịnh, chính là Tỳ-kheo Thiên Tu-bồ-đề. [80]
Thường thích dạy dỗ những kẻ hậu học, chính là Tỳ-kheo Nan-đà-ca. [81]
Khéo dạy cấm giới cho Tỳ-kheo-ni, chính là Tỳ-kheo Tu-ma-na. [82]
Kệ tóm tắt:
Bà-câu, Mãn, Ba-ly,
Bà-ca-lợi, Nan-đà,
Đà, Ni, Tu-bồ-đề,
Nan-đà, Tu-ma-na.
KINH SỐ 6 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta có công đức tràn đầy, nhu yếu không thiếu, chính là Tỳ-kheo Thi-bà-la. [83]
Đầy đủ các hành pháp đạo phẩm, chính là Tỳ-kheo Ưu-ba-tiên Ca-lan-đà Tử. [84]
Mọi điều nói ra đều vui hòa, không làm thương tổn ý người, chính là Tỳ-kheo Bà-đà-tiên. [85]
Tu tập an-ban, tư duy bất tịnh ghê tởm, chính là Tỳ-kheo Ma-ha Ca-diên-na. [86]
Chấp ngã vô thường, tâm không có tưởng, chính là Tỳ-kheo Ưu-đầu-bàn. [87]
Hay luận bàn về mọi thứ, làm vui tâm thức, chính là Tỳ-kheo Câu-ma-la Ca-diếp. [88]
Mặc áo xấu tệ, mà không gì hổ thẹn, chính là Tỳ-kheo Diện Vương. [89]
Không hủy phạm cấm giới, đọc tụng không lười, chính là Tỳ-kheo La- vân. [90]
Dùng sức thần túc, hay tự ẩn mình, chính là Tỳ-kheo Bàn-đặc [91] .
Hay thay hình đổi dạng, tạo mọi thứ biến hóa, chính là Tỳ-kheo Châu-lợi Bàn-đặc. [92]
Kệ tóm tắt:
Thi-bà, Ưu-ba-tiên,
Bà-đà, Ca-diên-na,
Ưu-đầu, Vương, Ca-diếp,
La-hầu-la, hai Bàn-đặc.
KINH SỐ 7 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta thuộc hào tộc phú quý, thiên tánh nhu hòa, chính là Tỳ-kheo Thích Vương. [93]
Khất thực không chán đủ, giáo hóa không cùng, chính là Tỳ-kheo Bà-đề-bà-la. [94]
Khí lực cường thạnh, không gì sợ khó, cũng là Tỳ-kheo Bà-đề-bà-la.
Âm thanh trong suốt vang đến Phạm thiên, chính là Tỳ-kheo La-bà-na-bà-đề. [95]
Thân thể thơm tinh khiết tỏa ra bốn phía, chính là Tỳ-kheo Ương-ca-xà. [96]
Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, biết thời, rõ vật, chỗ đến không nghi, điều được nhớ không quên, nghe nhiều xa rộng, khả năng phụng sự bậc trên, chính là Tỳ-kheo A-nan. [97]
Phục sức trang nghiêm, nhìn bóng bước đi, chính là Tỳ-kheo Ca-trì-lợi. [98]
Các vua kính hầu, quần thần cung kính, chính là Tỳ-kheo Nguyệt Quang. [99]
Trời Người phụng sự, [558b01] thường đến chầu hầu, chính là Tỳ-kheo Thâu-đề. [100]
Đã bỏ hình người, tướng mạo giống trời, cũng là Tỳ-kheo Thâu-đề.
Bậc Thầy hướng dẫn chư Thiên, chỉ trao chánh pháp, chính là Tỳ-kheo Thiên. [101]
Tự nhớ mọi việc vô số kiếp đời trước, chính là Tỳ-kheo Quả Y. [102]
Kệ tóm tắt:
Thích Vương, Bà-đề-ba,
La-bà, Ương-ca-xà;
A-nan, Ca, Nguyệt Quang,
Thâu-đề, Thiên, Bà-hê. [103]
KINH SỐ 8 “Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta có thể tánh lợi căn, trí tuệ sâu xa, ̣chính là Tỳ-kheo Ương-quật-ma. [104]
Thường hàng tà nghiệp của phục ma, ngoại đạo, chính là Tỳ-kheo Tăng-ca-ma. [105]
Nhập thủy tam-muội không lấy làm khó, chính là Tỳ-kheo Chất-đa Xá-lợi-phất. [106]
Những hiểu biết rộng rãi, là được mọi người kính nhớ, cũng là Tỳ-kheo Chất-đa Xá-lợi-phất.
Nhập hỏa tam-muội chiếu khắp mười phương, chính là Tỳ-kheo Thiện Lai. [107]
Hay hàng phục rồng khiến phụng sự tam bảo, chính là Tỳ-kheo Na-la-đà. [108]
Hàng phục quỷ thần cải ác tu thiện, chính là Tỳ-kheo Quỷ-đà. [109]
Hàng phục Càn-đạp-hòa khiến cần thực hành hạnh lành, chính là Tỳ-kheo Tỳ-lô-giá. [110]
Thường vui với định Không, phân biệt nghĩa Không, chính là Tỳ-kheo Tu-bồ-đề. [111]
Chí ở nơi không vắng, nghiệp đức vi diệu, cũng là Tỳ-kheo Tu-bồ-đề. [112]
Thực hành định vô tưởng, trừ bỏ các niệm, chính là Tỳ-kheo Kỳ-lợi-ma-nan. [113]
Nhập định vô nguyện, ý không tán loạn, chính là Tỳ-kheo Diệm Thạnh. [114]
Kệ tóm tắt:
Ương-quật, Tăng-ca-ma,
Chất-đa, Bà, [115] Na-la,
Duyệt-xoa, [116] Phù-lô-giá, [117]
Thiện nghiệp [118] Ma-nan, Diệm. [119]
KINH SỐ 9 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, nhập từ tam-muội, tâm không phẫn nộ, chính là Tỳ-kheo Phạm-ma-đạt. [120]
Nhập bi tam-muội, thành tựu bổn nghiệp, chính là Tỳ-kheo Tu-thâm. [121]
Được đức của thiện hành [122] , không có các thứ tưởng, chính là Tỳ-kheo Sa-di-đà. [123]
Thường giữ gìn tâm, ý không xả ly, chính là Tỳ-kheo Dược-ba-ca. [124]
Hành diệm thạnh tam-muội, trọn không giải đãi, chính là Tỳ-kheo Đàm-di. [125]
Ngôn ngữ thô lỗ, không kể bậc tôn quý, chính là Tỳ-kheo Tỉ-lợi-đà-bà-giá. [126]
Nhập kim quang tam-muội, cũng là Tỳ-kheo Tỉ-lợi-đà-bà-giá.
Nhập kim cương tam-muội, không thể bị phá hoại, [558c01] chính là Tỳ-kheo Vô Uý. [127]
Những gì nói ra dứt khoát rõ ràng, trong lòng không khiếp nhược, chính là Tỳ-kheo Tu-nê-đa. [128]
Thường thích nơi tịch tĩnh, ý không trú nơi loạn động, chính là Tỳ-kheo Đà-ma. [129]
Nghĩa thì không ai thắng, không hề bị khuất phục, chính là Tỳ-kheo Tu-la-đà. [130]
Kệ tóm tắt:
Phạm-đạt, Tu-thâm-ma,
Sa-di, Dược, Đàm-di,
Tỳ [131] -lợi-đà, Vô Uý,
Tu-nê-đà, Tu-la.
KINH SỐ 10 Tỳ-kheo đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, hiểu rõ tinh tú, biết trước cát hung, chính là Tỳ-kheo Na-già-ba-la. [132]
Thường vui tam-muội, thiền duyệt làm thức ăn, chính là Tỳ-kheo Bà-tư-tra. [133]
Thường lấy hỷ làm thức ăn, chính là Tỳ-kheo Tu-dạ-xa. [134]
Thường hành nhẫn nhục, vật đối đến tâm không khởi, chính là Tỳ-kheo Mãn Nguyện Thạnh Minh. [135]
Tu tập nhật quang tam-muội, chính là Tỳ-kheo Di-hề. [136]
Rõ phép toán thuật, không có sai lầm, chính là Tỳ-kheo Ni-câu-lưu. [137]
Trí tuệ bình đẳng phân biệt, thường không quên mất, chính là Tỳ-kheo Lộc-đầu. [138]
Đắc điện lôi tam-muội, lòng không sợ hãi, chính là Tỳ-kheo Địa. [139]
Quán rõ gốc rễ của thân, chính là Tỳ-kheo Đầu-na. [140]
Thủ chứng được lậu tận thông tối hậu, chính là Tỳ-kheo Tu-bạt. [141]
Kệ tóm tắt:
Na-ca, [142] Tra, Xá Na, [143]
Di-hề, Ni-câu-lưu;
Lộc-đầu, Địa, Đầu-na,
Tu-bạt ở sau cùng.
Một trăm vị Hiền thánh này cần được quảng diễn (ở nơi khác).
5. PHẨM TỲ-KHEO-N I [144] KINH SỐ 1 Tỳ-kheo-ni đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, xuất gia học đạo lâu, được quốc vương cung kính, chính là Tỳ-kheo-ni Đại Ái Đạo Kiều-đàm-di. [145]
Trí tuệ thông minh, chính là Tỳ-kheo-ni Sấm-ma [146] .
Thần túc đệ nhất, cảm đến các thần, chính là Tỳ-kheo-ni Ưu-bát Hoa Sắc [147] .
Thực hành pháp đầu đà với mười một điều hạn ngại, chính là Tỳ-kheo-ni Cơ-lê-xá Cù-đàm-di. [148]
Thiên nhãn đệ nhất, [559a01] nhìn khắp không trở ngại, chính là Tỳ-kheo-ni Xa-câu-lê. [149]
Tọa thiền nhập định, ý không phân tán, chính là Tỳ-kheo-ni Xa-ma. [150]
Phân biệt nghĩa thú, diễn rộng đạo giáo, chính là Tỳ-kheo-ni Ba-đầu-lan-xà-na. [151]
Vâng giữ luật giáo không hề trái phạm, chính là Tỳ-kheo-ni Ba-la-giá-na. [152]
Đạt tín giải thoát, không thối lui trở lại, chính là Tỳ-kheo-ni Ca-chiên-diên. [153]
Đạt bốn biện tài, trong lòng khiếp sợ, chính là Tỳ-kheo-ni Tối Thắng. [154]
Kệ tóm tắt:
Đại Ái cùng Sấm-ma*,
Ưu-bát, Cơ-đàm-di;
Câu-lợi, Xa, Lan-xà,
Ba-la, [155] Ca-chiên, Thắng.
KINH SỐ 2 Tỳ-kheo-ni đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, tự biết mọi việc vô số kiếp đời trước, chính là Tỳ-kheo-ni Bạt-đà Ca-tỳ-ly [156] .
Nhan sắc xinh đẹp, được mọi người yêu kính, chính là Tỳ-kheo-ni Hê-ma-xà. [157]
Hàng phục ngoại đạo để lập chánh giáo, chính là Tỳ-kheo-ni Thâu-na. [158]
Phân biệt nghĩa thú, nói rộng từng bộ, chính là Tỳ-kheo-ni Đàm-ma-đề-na. [159]
Mình mặc áo thô, không lấy làm hổ, chính là Tỳ-kheo-ni Ưu-đa-la. [160]
Các căn tịch tĩnh, thường thuận nhất tâm, chính là Tỳ-kheo-ni Quang Minh. [161]
Y phục tề chỉnh, đúng theo pháp giáo, chính là Tỳ-kheo-ni Thiền Đầu. [162]
Luận biện nhiều đề tài, không nghi ngờ do dự, chính là Tỳ-kheo-ni Đàn-đa. [163]
Khả năng sáng tác kệ, khen ngợi đức của Như Lai, chính là Tỳ-kheo-ni Thiên Dữ. [164]
Nghe nhiều biết rộng, ân huệ tiếp đãi người dưới, chính là Tỳ-kheo-ni Cù-ty. [165]
Kệ tóm tắt:
Bạt-đà, Xà, Thâu-na,
Đàm-ma-na, Ưu-đa,
Quang Minh, Thiền, Đàn-đa,
Thiên Dữ cùng Đàm-ty.
KINH SỐ 3 Tỳ-kheo-ni đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, thường ở nơi vắng vẻ, không sống giữa nhân gian, chính là Tỳ-kheo-ni Vô Úy. [166]
Khổ thân khất thực, không lựa sang hèn, chính là Tỳ-kheo-ni Tỳ-xá-khư. [167]
Tại một chỗ chỉ ngồi một lần, quyết không xê dịch, chính là Tỳ-kheo-ni Bạt-đà-bà-la. [168]
Đi khắp cầu xin, rộng độ mọi người, chính là Tỳ-kheo-ni Ma-nộ-ha-lợi. [169]
Chóng thành đạo quả, trung gian không bị vướng mắc, chính là Tỳ-kheo-ni Đà-ma. [170]
Thọ trì ba y, quyết không lìa bỏ, chính là Tỳ-kheo-ni Tu-đà-ma. [171]
Thường ngồi [559b01] dưới gốc cây, ý không dời đổi, chính là Tỳ-kheo-ni Lệ-tu-na. [172]
Thường ở nơi đất trống, không cần nghĩ đến ngăn che, chính là Tỳ-kheo-ni Xà-đà. [173]
Thích nơi vắng vẻ, không sống giữa nhân gian, chính là Tỳ-kheo-ni Ưu-ca-la. [174]
Ngồi mãi nệm cỏ, không cần trang sức, chính là Tỳ-kheo-ni Ly-na. [175]
Khoác y năm mảnh, tuần tự khất thực [176] , chính là Tỳ-kheo-ni A-nô-ba-ma. [177]
Kệ tóm tắt:
Vô Úy, và [178] Tỳ-xá,
Bà-đà, [179] Ma-nộ-kha, [180]
Đàn, Tu-đàn, Lệ-na, [181]
Ưu-ca, Ly, A-nô.
KINH SỐ 4 Tỳ-kheo-ni đệ nhất trong hàng Thanh văn của, thích nơi gò mả vắng, chính là Tỳ-kheo-ni Ưu-ca-ma. [182]
Thường xuyên an trú tâm từ, thương tưởng chúng sanh, chính là Tỳ-kheo-ni Thanh Minh. [183]
Buồn khóc chúng sanh không đến được với đạo, chính là Tỳ-kheo-ni Tố-ma. [184]
Hoan hỷ vì đắc đạo, nguyện phổ cập cho tất cả, chính là Tỳ-kheo-ni Ma-đà-lợi. [185]
Thủ hộ các hành, ý không lìa xa, chính là Tỳ-kheo-ni Ca-la-già. [186]
Giữ không chấp hư, [187] biết rõ không có gì tồn tại, chính là Tỳ-kheo-ni Đề-bà-tu. [188]
Tâm vui với vô tưởng, [189] trừ bỏ các chấp, chính là Tỳ-kheo-ni Nhật Quang. [190]
Tu tập vô nguyện, [191] tâm thường giúp khắp, chính là Tỳ-kheo-ni Mạt-na-bà.
Không nghi các pháp, độ người không hạn, chính là Tỳ-kheo-ni Tỳ-ma-đạt. [192]
Thường nói nghĩa rộng, phân biệt pháp sâu, chính là Tỳ-kheo-ni Phổ Chiếu. [193]
Kệ tóm tắt:
Ưu-ca, Minh, Tố-ma,
Ma-đà, Ca, Đề-bà,
Nhật Quang, Ma-na-bà,
Tỳ-ma-đạt, Phổ Chiếu.
KINH SỐ 5 Tỳ-kheo-ni đệ nhất trong hàng Thanh văn của Ta, tâm hằng nhẫn nhục như đất bao dung, chính là Tỳ-kheo-ni Đàm-ma-đề [194] .
Hay dạy bảo mọi người, khiến lập hội bố thí, chính là Tỳ-kheo-ni Tu-dạ-ma. [195]
Phân bố chỗ ngồi chỗ nằm, cũng là Tỳ-kheo-ni Tu-dạ-ma.
Tâm đã vĩnh viễn lắng đọng, không còn khởi loạn tưởng, chính là Tỳ-kheo-ni Nhân-đà-xà. [196]
Quán rõ các pháp mà không bao giờ chán, chính là Tỳ-kheo-ni Long. [197]
Ý chí kiên cường, dũng mãnh, không bị nhiễm đắm, chính là Tỳ-kheo-ni Câu-na-la. [198]
Nhập thủy tam-muội, thấm nhuần khắp tất cả, chính là Tỳ-kheo-ni Bà-tu. [199]
Nhập diệm quang tam-muội, tất chiếu khắp cả [559c] mọi loài, chính là Tỳ-kheo-ni Hàng-đề. [200]
Quán bất tịnh ghê tởm, phân biệt duyên khởi, chính là Tỳ-kheo-ni Giá-ba-la. [201]
Nuôi dạy mọi người, cung cấp mọi thiếu thốn, chính là Tỳ-kheo-ni Thủ-ca. [202]
Tỳ-kheo-ni đệ nhất cuối cùng trong hàng Thanh văn của Ta, chính là Tỳ-kheo-ni Bạt-đà Quân-đà-la [203] nước Câu-di.
Kê. tóm tắt:
Đàm-ma, Tu-dạ-ma,
Nhân-đề, Long, Câu-na;
Bà-tu, Hàng, Giá-ba,
Thủ-ca, Bạt-đà-la.
Năm mươi Tỳ-kheo-ni này, cần được nói rộng như trên.
6. PHẨM THANH TÍN SI ̃ [204] KINH SỐ 1 Ưu-bà-tắc đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta, người đầu tiên nghe pháp dược mà chứng thành Hiền thánh, chính là thương khách Tam Quả. [205]
Trí tuệ đệ nhất, chính là Gia chủ Chất-đa. [206]
Thần đức đệ nhất, chính là Kiền-đề A-lam. [207]
Hàng phục ngoại đạo, chính là Gia chủ Quật-đa. [208]
Thường nói pháp sâu, chính là Gia chủ Ưu-ba-quật. [209]
Thường tọa thiền tư duy, chính là Ha-Xỉ A-la-bà. [210]
Hàng phục bọn ma [211] , chính là Gia chủ Dũng Kiện. [212]
Phước đức sung mãn, chính là Gia chủ Xà-lợi. [213]
Chủ đại đàn thí, chính là Gia chủ Tu-đạt. [214]
Thành tựu môn tộc, chính là Gia chủ Mẫn-dật [215] .
Kệ tóm tắt:
Tam Quả, Chất, Kiền-đề,
Quật, Ba cùng La-bà;
Dũng, Đồ-lợi, Tu-đạt,
Mẫn-thố gọi là mười.
KINH SỐ 2 Ưu-bà-tắc đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta, ưa hỏi nghĩa thú, chính là Bà-la-môn Sanh Lậu [216] .
Lợi căṇ thông minh, chính là Phạm-ma-du. [217]
Tín sứ của chư Phật, chính là Ngự Mã Ma-nạp. [218]
Xét thân vô ngã, chính là Bà-la-môn Hỷ Văn Cầm. [219]
Bàn luận không ai hơn, chính là Bà-la-môn Tỳ-cừu. [220]
Hay sáng tác kệ tụng, chính là Gia chủ Ưu-bà-ly [221] .
Nói năng nhanh lẹ, cũng là Gia chủ Ưu-bà-ly.
Thích bố thí của báu tốt, không có lòng tiếc, chính là Gia chủ Thù-đề. [222]
Kiến lập gốc thiện, chính là Ưu-ca Tỳ-xá-ly. [223]
[560a01] Hay nói pháp vi diệu, chính là Ưu-bà-tắc Tối Thượng Vô Úy. [224]
Những điều nói ra không sợ, khéo xem xét căn cơ mọi người, chính là đại tướng lãnh Đầu-ma [225] thành Ty-xá-ly.
Kệ tóm tắt:
Sanh Lậu, Phạm-ma-du,
Ngự-mã cùng Văn Cầm,
Tỳ-cừu, Ưu-ba-ly,
Thù-đề, Ưu, Uý, Ma.
KINH SỐ 3 Ưu-bà-tắc đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta, vui ban ân huệ, chính là vua Bình-sa. [226]
Sở thí ít ỏi, chính là vua Quang Minh. [227]
Kiến lập gốc lành, chính là vua Ba-tư-nặc. [228]
Được tín tâm thiện vô căn [229] , khởi lòng hoan hỷ, chính là vua A-xà-thế. [230]
Chí tâm hướng về Phật, ý không biến dịch, chính là vua Ưu-điền. [231]
Thừa sự chánh pháp, chính là Vương tử Nguyệt Quang. [232]
Cung phụng Thánh chúng, ý luôn bình đẳng, chính là vương tử Tạo Kỳ-hoàn [233] .
Thường thích giúp người, hơn là tự vì mình, chính là vương tử Sư Tử. [234]
Khéo phụng kính người, không phân cao thấp, chính là vương tử Vô Úy [235] .
Tướng mạo đoan chánh, đẹp đẽ hơn người, chính là vương tử Kê-đầu. [236]
Kệ tóm tắt:
Bình-sa vương, Quang Minh,
Ba-tư-nặc, Xà vương,
Nguyệt, Kỳ-hoàn, Ưu-điền,
Sư Tử, Úy, Kê-đầu.
KINH SỐ 4 Ưu-bà-tắc đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta, thường hành tâm từ, chính là Gia chủ Bất-ni. [237]
Tâm thường bi niệm tất cả các loài, chính là Thích chủng Ma-ha-nạp [238] .
Thường hành tâm hoan hỷ, chính là Thích chủng Bạt-đà. [239]
Thường giữ tâm không mất thiện hành, chính là Ưu-bà-tắc Tỳ-xà-tiên. [240]
Khả năng hành nhẫn nhục, chính là Đại tướng Sư Tử. [241]
Luận biện nhiều đề tài, chính là Ưu-bà-tắc Tỳ-xá-ngự. [242]
Im lặng như Hiền thánh, chính là Ưu-bà-tắc Nan-đề-bà-la.
Siêng tu hạnh lành không dừng nghỉ, chính là Ưu-bà-tắc Ưu-đa-la.
Các căn tịch tĩnh, chính là Ưu-bà-tắc Thiên-ma. [243]
Người chứng quả cuối cùng trong hàng đệ tử của Ta, chính là Câu-di-na Ma-la. [244]
Kệ tóm tắt:
Bất-ni, Ma-ha-nạp,
Bạt-đà, Ưu-đa-la,
Sư Tử, Tỳ-xá, Ly,
Ưu-đa, Thiên, Ma-la.
Bốn mươi Ưu-bà-tắc này, đều nên nói rộng như trên.
7. PHẨM THANH TÍN N Ư ̃ [245] KINH SỐ 1 Ưu-bà-di đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta, người đầu tiên thọ trì đạo mà chứng quả, chính là Ưu-bà-di [246] [560b01] Nan-đà Nan-đà-bà-la. [247]
Trí tuệ đệ nhất, chính là Ưu-bà-di Cửu-thọ-đa-la. [248]
Thường thích tọa thiền, chính là Ưu-bà-di Tu-tỳ-da-nữ. [249]
Huệ căn tỏ rõ, chính là Ưu-bà-di Tỳ-phù. [250]
Kham năng nói pháp, chính là Ưu-bà-di Ương-kiệt-xà. [251]
Khéo diễn nghĩa kinh, chính là Ưu-bà-di Bạt-đà-sa-la Tu-diệm-ma. [252]
Hàng phục ngoại đạo, chính là Ưu-bà-di Bà-tu-đà. [253]
Âm vang trong suốt, chính là Ưu-bà-di Vô Ưu. [254]
Hay luận giải nhiều đề tài, chính là Ưu-bà-di Bà-la-đà. [255]
Dõng mãnh tinh tấn, chính là Ưu-bà-di Tu-đầu. [256]
Kệ tóm tắt:
Nan-đà-đà, Cửu-thọ,
Tu-tỳ, Ương-kiệt-xà;
Tu-diệm cùng Vô Ưu,
Bà-la-đà, Tu-đầu.
KINH SỐ 2 Ưu-bà-di đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta, cúng dường Như Lai, chính là Phu nhân Ma-lợi. [257]
Thừa sự chánh pháp, chính là Phu nhân Tu-lại-bà. [258]
Cúng dường Thánh chúng, chính là Phu nhân Xả-di. [259]
Chiêm ngưỡng Hiền sĩ quá khứ tương lai, chính là Phu nhân Nguyệt Quang. [260]
Đàn việt đệ nhất, chính là Phu nhân Lôi Điện. [261]
Luôn hành từ tam-muội, chính là Ưu-bà-di Ma-ha Quang [262] .
Hành bi tâm, hằng thương xót, chính là Ưu-bà-di Tỳ-đề. [263]
Tâm hỷ không dứt tuyệt, chính là Ưu-bà-di Bạt-đề. [264]
Hành nghiệp thủ hộ, chính là Ưu-bà-di Nan-đà Mẫu. [265]
Được tín giải thoát, chính là Ưu-bà-di Chiếu Diệu. [266]
Kệ tóm tắt:
Ma-lợi, Tu-lại-bà,
Xả-di, Quang Nguyệt, Lôi;
Đại Quang, Tỳ-đề, Đà,
Nan-đà cùng Chiếu Diệu.
KINH SỐ 3 Ưu-bà-di đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta, thường hành nhẫn nhục, chính là Ưu-bà-di Vô Ưu. [267]
Hành Không tam-muội, chính là Ưu-bà-di Tỳ-thù-tiên. [268]
Hành Vô tưởng tam-muội, chính là Ưu-bà-di Ưu-na-đà. [269]
Hành Vô nguyện tam-muội, chính là Ưu-bà-di Vô Cấu. [270]
Thích dạy dỗ người, chính là Ưu-bà-di Phu nhân Thi-lợi. [271]
Khéo hay trì giới, chính là Ưu-bà-di Ương-kiệt-ma. [272]
Dung mạo đoan chánh, chính là Ưu-bà-di Lôi Diệm. [273]
Các căn tịch tĩnh, chính là Ưu-bà-di Tối Thắng. [274]
Nghe nhiều, biết rộng, chính là Ưu-bà-di Nê-la. [275]
Thường sáng tác kệ tụng, chính là Ưu-bà-di Tu-ma-ca-đề Tu-đạt Nữ. [276]
Không chỗ khiếp nhược, cũng là Ưu-bà-di Tu-đạt Nữ. [277]
Ưu-bà-di thủ chứng cuối cùng trong hàng Thanh văn của Ta, [ 560c01 ] chính là Ưu-bà-di Lam. [278]
Kệ tóm tắt:
Vô Ưu, Tỳ-thù-tiên,
Ưu-na, Vô Cấu, Thi,
Ương-kiệt, Lôi Diệm, Thắng,
Nê, Tu, Lam-ma Nữ.
Ba mươi Ưu-bà-di này, nói rộng như trên.
8. PHẨM A-TU-LA KINH SỐ 1 Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Thọ thân hình to lớn không ai hơn vua A-tu-la. Tỳ-kheo, nên biết, thân hình A-tu-la lớn cao tám vạn bốn nghìn do tuần. Miệng rộng nghìn do tuần. Tỳ-kheo nên biết, có lúc vua A-tu-la muốn xúc phạm đến mặt trời, liền hóa thân cao gấp bội đến mười sáu vạn tám nghìn do tuần, ̣đến trước mặt trời, mặt trăng. Vua mặt trời, mặt trăng thấy vậy, trong lòng sợ hãi cho nơi ở của mình không an ninh. Vì sao vậy? Vì thân hình A-tu-la rất đáng sợ. Vua mặt trời, mặt trăng kia vì trong lòng sợ hãi, nên ánh sáng không còn nữa. Nhưng A-tu-la không dám đến trước bắt mặt trời mặt trăng. Vì sao? Vì oai đức mặt trời, mặt trăng có thần lực lớn, thọ mạng rất dài, nhan sắc đoan chánh, hưởng lạc vô cùng. Muốn biết thọ mạng dài ngắn, đó là tuổi thọ trụ một kiếp. Lại nữa, do phước báo của chúng sinh cõi này, nên vua mặt trời, mặt trăng không bị xúc phạm bởi sự thấy của A-tu-la. Bấy giờ, A-tu-la trong lòng ưu sầu liền biến mất.
“Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, ác ma Ba-tuần luôn ở sau các ngươi, tìm cầu phương tiện làm bại hoại thiện căn. Ba-tuần liền hóa ra sắc, thanh, hương, vị, xúc, và pháp mịn màng, láng mướt, cực kỳ vi diệu lạ lùng, muốn làm mê loạn ý các Tỳ-kheo. Ba-tuần tự nghĩ: ‘Ta sẽ rình cơ hội nơi mắt Tỳ-kheo, và cũng rình cơ hội nơi tai, mũi, lưỡi, thân, và ý.’
“Lúc ấy, Tỳ-kheo tuy thấy pháp sáu tình cực kỳ vi diệu, nhưng tâm không nhiễm đắm. Bấy giờ, ác ma Ba-tuần trong lòng ưu sầu liền rút lui. Vì sao vậy? Vì những ảnh hưởng oai lực của Như Lai, A-la-hán [279] mà như vậy. Vì sao? Vì các Tỳ-kheo không gần sắc, thanh, hương, vị, xúc, và pháp mịn màng, láng mướt.
“Bấy giờ, Tỳ-kheo thường xuyên [561a01] học như vầy: Thật là khó khăn khi nhận đồ hiến cúng của người. Nếu không thể tiêu hóa được thì sẽ rơi vào năm đường; không thể đến được đạo chánh chơn vô thượng. Cho nên cần phải chuyên tâm, để đạt được cái chưa đạt được, vượt qua cái chưa được vượt qua, chưa chứng đắc khiến cho chứng. Cho nên, này các Tỳ-kheo, chưa được tín thí không khởi tưởng niệm, đã có tín thí thì hãy làm cho tiêu hóa, không khởi nhiễm đắm. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học như vậy.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
KINH SỐ 2 [280] Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Có một con người [281] xuất hiện ở thế gian, đem nhiều lợi ích cho người, an ổn chúng sanh, thương đời ngu tối, muốn khiến Trời Người có được phước hựu. Một con người đó là ai? Đó là đức Như Lai, A-la-hán, Chánh đẳng giác. [282] Đó gọi là có một con người xuất hiện ở thế gian đem nhiều lợi ích cho người, an ổn chúng sanh, thương đời ngu tối, muốn khiến Trời Người có được phước hựu.
“Cho nên, này các Tỳ-kheo, nên khởi lòng cung kính đối với Như Lai. Vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
KINH SỐ 3 [283] Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Có một con người* mà xuất hiện ở thế gian, liền có một người nhập đạo ở tại thế gian, và cũng đồng thời xuất hiện hai chân đế, ba giải thoát môn, pháp chân thật bốn đế, năm căn; sáu tà kiến diệt; [284] bảy giác chi, tám đạo phẩm Hiền thánh, chín cõi cư trú của chúng sanh, mười lực của Như Lai, mười một từ tâm giải thoát.
“Một con người ấy là ai? Đó là đức Như Lai, A-la-hán, Chánh đẳng giác*. Đó gọi là có một con người xuất hiện ở thế gian, liền có một người nhập đạo ở tại thế gian, và cũng xuất hiện ở thế gian có hai chân đế, ba giải thoát môn, pháp chân thật bốn đế, năm căn; sáu tà kiến diệt; bảy giác chi, tám đạo phẩm Hiền thánh, chín cói cư trú của chúng sanh, mười lực của Như Lai, mười một từ tâm giải thoát.
“Cho nên, này các Tỳ-kheo, nên khởi lòng cung kính đối với Như Lai. Vì vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
KINH SỐ 4 [285] [561b01] Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
