19. PHÁP GIỚI THÔNG HÓA PHẦN

ÂM:

PHÁP GIỚI THÔNG HÓA

Tu-bồ-đề, ư ý vân hà? Nhược hữu nhân mãn tam

thiên đại thiên thế giới thất bảo, dĩ dụng bố thí, thị nhân dĩ thị

nhân duyên đắc phước đa phủ?

– Như thị Thế Tôn! Thử nhân dĩ thị nhân duyên

đắc phước thậm đa.

–

Tu-bồ-đề! Nhược phước đức hữu thật, Như Lai bất thuyết đắc phước đức

đa, dĩ phước đức vô cố, Như Lai thuyết đắc phước đức đa.

DỊCH:

PHÁP GIỚI THÔNG SUỐT KHÔNG BỊ NGĂN TRỞ

Này Tu-bồ-đề, ý ông nghĩ sao? Nếu có người

đem bảy báu đầy dẫy cả tam thiên đại thiên thế giới dùng bố thí,

người ấy do nhân duyên này được phước đức nhiều chăng?

– Bạch Thế Tôn! Như thế! Người này do nhân

duyên đó được phước đức rất nhiều.

– Này Tu-bồ-đề! Nếu phước đức có thật, Như

Lai chẳng nói được phước đức nhiều, do phước đức không, nên Như Lai

nói được phước đức nhiều.

GIẢNG:

Quí vị hiểu đoạn này như thế nào? Nếu phước đức

có thật thì Như Lai không nói phước đức nhiều, bởi phước đức không,

tức không thật nên Như Lai nói phước đức nhiều. Vậy là phước đức có

hay không? Đó là câu mà đa số chúng ta đều thấy hơi khó hiểu. Trong

đoạn trước tôi nói rằng triết lý kinh Kim Cang là chỉ cho các pháp

tự tánh là không, duyên hợp giả có, bởi duyên hợp giả có cho nên nói

có nói không chỉ là giả danh chớ không thật. Nếu chúng ta thấy có

thật thì cái thấy đó không đúng, bởi thấy không đúng cho nên nói là

không nói phước đức nhiều, mà sở dĩ nói phước đức nhiều là vì thấy

rõ Tự tánh phước đức không thật, vì Tự tánh phước đức không thật cho

nên tùy duyên tụ họp nhiều thì gọi đó là nhiều, tụ họp ít thì gọi đó

là ít. Tụ họp nhiều thì gọi là nhiều, nhiều đó là tại tùy duyên chớ

không phải trên lẽ thật, quí vị nhớ cho thật rõ chỗ đó. Ví dụ có

người khuân cả ngàn, cả muôn thùng lúa đổ thành đống, vậy đống lúa

đó nhiều hay ít? Quí vị trả lời thế nào? Nói nhiều, ít thì cái nhiều

và ít đó là tướng tùy duyên chớ trên lý chân thật, trên lý Tánh

không, các pháp không có nhiều, ít. Tỉ dụ một khối đất bằng nắm tay

ta gọi khối đất nhỏ, khối đất bằng cái thùng thiếc chúng ta gọi là

khối đất to, cái to, nhỏ đó là tại sao? Chẳng qua là tướng duyên hợp

nhiều ít. Nhiều hạt bụi kết thành khối to gọi là khối đất to, ít hạt

bụi kết thành khối nhỏ gọi là khối đất nhỏ. Như vậy to nhỏ là trên

sự kết hợp nhiều ít của duyên chớ đâu có gì khác. Quí vị hiểu như

vậy mới thấy được ý nghĩa của đoạn này.

Sở dĩ đức Phật nói:

“nếu phước đức có thật thì Như Lai chẳng nói được

phước đức nhiều, do phước đức không, nên Như Lai nói phước đức

nhiều” là vì đứng về

mặt Tánh không, các pháp do duyên khởi nên Tự tánh là không. Tôi

nhắc lại một lần nữa, vì tất cả chúng ta quen nghe nói cái bàn thì

nghĩ cái bàn thật, nghe nói cái nhà thì nghĩ cái nhà thật, nghe nói

cái đồng hồ thì nghĩ cái đồng hồ thật, mỗi vật chúng ta đều cho nó

là thật, tức là nhận có một cái Thể chân thật ở trong nó. Người trí

tuệ như đức Phật thì không thấy như thế; đồng hồ, nhà, bàn… chỉ là

tướng duyên khởi hay là duyên hợp mà Tự tánh cái đồng hồ là không,

Tự tánh cái nhà là không, Tự tánh cái bàn là không, do duyên hợp nên

giả có. Vì duyên hợp giả có nên duyên nhiều thì nó to, duyên ít thì

nó nhỏ; nó to, nó nhỏ là nói lý tùy duyên. Thế nên đức Phật bảo: Nếu

có thật, có Thật thể thì không nói nhiều, nói ít; vì không có Thật

thể nên tùy duyên nhiều thì gọi là nhiều, duyên ít thì gọi là ít.

Trên lẽ chân thật, các pháp không cố định nên nói rằng tánh nó là

không. Vì thế trên Tánh không mà nói có lớn nhỏ là sai, chỉ trên

tướng tùy duyên mới có to, có nhỏ khác nhau.